Βιολοντσέλο: μέρη, πώς ηχεί και πώς παίζεται
Το βιολοντσέλο είναι η χαμηλή, ζεστή φωνή της οικογένειας του βιολιού. Το παίζετε καθιστοί, με το όργανο να στέκεται στο πάτωμα ανάμεσα στα γόνατά σας. Το μεγάλο του σώμα και οι μακριές του χορδές του δίνουν βαθύ ήχο που αντηχεί.
Σε αυτό το μάθημα
Γνωρίστε το βιολοντσέλο
Η οικογένεια του βιολιού έχει τέσσερα μέλη: βιολί, βιόλα, βιολοντσέλο και κοντραμπάσο. Το βιολοντσέλο είναι μεγαλύτερο από τη βιόλα και μικρότερο από το κοντραμπάσο. Μοιάζει με βιολί, αλλά τα πλαϊνά του είναι πιο βαθιά για το μέγεθός του και το μπράτσο του πιο κοντό.
Το πλήρες όνομά του, violoncello, είναι ιταλική λέξη που σημαίνει «μικρό βιολόνε». Το βιολόνε ήταν ένα συνηθισμένο όργανο τον 17ο και τον 18ο αιώνα, που αργότερα εξελίχθηκε στο σημερινό κοντραμπάσο. Το «τσέλο» (cello) είναι απλώς το σύντομο όνομα.
Οι τέσσερις χορδές κουρδίζονται C, G, D, A, ξεκινώντας δύο οκτάβες κάτω από το μεσαίο ντο. Αυτό είναι μία οκτάβα πιο χαμηλά από τη βιόλα. Στα έγχορδα της ορχήστρας το βιολοντσέλο παίζει τη φωνή του τενόρου, και μια ορχήστρα έχει συνήθως 8 έως 12 βιολοντσέλα, με δύο μουσικούς σε κάθε αναλόγιο.
- Οικογένεια
- Έγχορδο όργανο (οικογένεια του βιολιού)
- Είδος
- Έγχορδο με δοξάρι· μπορεί επίσης να παιχτεί με τσίμπημα
- Χορδές
- C2, G2, D3, A3 (απέχουν η καθεμία πέμπτη καθαρή)
- Πιο χαμηλή νότα
- C2 (ανοιχτή χορδή C, περίπου 65 Hz)
- Έκταση
- C2 έως A5 (έως A7 με αρμονικούς ήχους)
- Κλειδί
- Κυρίως κλειδί του φα· επειδή η έκταση είναι τόσο μεγάλη, χρησιμοποιούνται επίσης το κλειδί του τενόρου και το κλειδί του σολ
- Μεταφορικό
- Όχι (ακούγεται όπως γράφεται)
- Μέγεθος
- Σώμα περίπου 75 cm (οι πηγές δίνουν 70 έως 76 cm)· συνολικό μήκος περίπου 120 έως 125 cm
- Μήκος δοξαριού
- 71 έως 73 cm
Τα μέρη του βιολοντσέλου
Ένα βιολοντσέλο είναι φτιαγμένο κυρίως από δύο είδη ξύλου. Το καπάκι είναι από έλατο (ή πεύκο)· η πλάτη, τα πλαϊνά, το μπράτσο, η κλειδοθήκη και το σαλιγκάρι από σφένδαμο. Η ταστιέρα είναι από έβενο και ο καβαλάρης από σφένδαμο. Σήμερα υπάρχουν επίσης βιολοντσέλα από ανθρακονήματα.
Μερικά από τα πιο σημαντικά μέρη κρύβονται μέσα στο σώμα. Μπορείτε μόνο να τα δείτε λίγο μέσα από τα f.
Μερικά μέρη βρίσκονται μέσα ή πίσω από το όργανο, εκεί που η εικόνα δεν μπορεί να τα δείξει· οι αριθμοί τους δείχνουν περίπου πού βρίσκονται.

- 1Σαλιγκάρι (κεφαλή) scroll
Η κουλουριαστή ξύλινη άκρη στην κορυφή, σκαλισμένη από σφένδαμο.
- 2Κλειδοθήκη και κλειδιά pegbox
Εδώ οι χορδές τυλίγονται γύρω από τα κλειδιά· όταν γυρίζετε ένα κλειδί, η χορδή σφίγγει ή χαλαρώνει.
- 3Μπράτσο neck
Το μακρύ χερούλι πάνω στο οποίο κινείται το αριστερό σας χέρι.
- 4Ταστιέρα fingerboard
Λεία σανίδα από έβενο χωρίς τάστα· πατάτε τις χορδές πάνω της για να αλλάξετε τη νότα.
- 5Καπάκι και f top / f-holes
Το καμπυλωτό καπάκι από έλατο· το κομμάτι ανάμεσα στα δύο f πάλλεται πιο εύκολα.
- 6Καβαλάρης bridge
Κρατά τις χορδές ψηλά και περνά τη δόνησή τους στο σώμα. Μένει στη θέση του μόνο με την πίεση των χορδών, χωρίς κόλλα, και η καμπύλη του αφήνει το δοξάρι να παίζει μία χορδή κάθε φορά.
- 7Χορδοδέτης και μικροκουρδιστήρια tailpiece
Κρατά τις άκρες των χορδών· τα μικρά μικροκουρδιστήρια κάνουν πολύ μικρές διορθώσεις στο κούρδισμα.
- 8Ψυχή sound post
Ένα μικρό ξύλινο κολονάκι μέσα στο σώμα, που κρατιέται με τριβή, όχι με κόλλα. Στηρίζει το καπάκι και συνδέει τη δόνηση του καπακιού με την πλάτη.
- 9Μπάρα των μπάσων bass bar
Μια στενή ξύλινη λωρίδα στην κάτω πλευρά του καπακιού, από τη μεριά του ποδιού του καβαλάρη που είναι προς τις χαμηλές χορδές, που απλώνει τη δόνηση σε μεγάλο μέρος του καπακιού.
- 10Ακίδα (ποδαράκι) endpin
Η μεταλλική ακίδα στο κάτω μέρος που ακουμπά στο πάτωμα. Μια βίδα τη συγκρατεί στη θέση της, και η μύτη μπορεί να έχει λαστιχένιο πατάκι.
Πώς βγαίνει ο ήχος
Το δοξάρι είναι ένα ξύλο με τεντωμένες τρίχες αλόγου. Το κολοφώνιο κάνει τις τρίχες να αρπάζουν τη χορδή, να την τραβούν μαζί τους και μετά να την αφήνουν να γλιστρήσει πίσω, ξανά και ξανά. Είναι σαν να τρίβετε δυνατά μια γόμα πάνω σε ένα θρανίο: κολλάει, πηδάει, κολλάει, πηδάει. Ένας κύκλος «κόλλημα και γλίστρημα» κρατά ακριβώς όσο μία ταλάντωση της χορδής.
Το κολοφώνιο είναι το μυστικό. Κάνει τις τρίχες να κρατούν γερά όσο «κολλάνε», αλλά να γλιστρούν πολύ εύκολα μόλις ξεφύγουν. Αν το πιάσιμο και το γλίστρημα ήταν το ίδιο, όπως σε ένα δοξάρι χωρίς κολοφώνιο, η χορδή απλώς θα αναστέναζε αντί να τραγουδά.
Όσο παίζετε με το δοξάρι, η χορδή έχει πάντα σχήμα από δύο ευθείες γραμμές με μια μυτερή γωνία ανάμεσά τους. Η γωνία τρέχει μπρος πίσω κατά μήκος της χορδής, σαν χάντρα που γλιστρά σε ένα σύρμα. Αυτό το σχήμα δίνει στη νότα μια ολόκληρη σειρά από αρμονικές, στις 2, 3, 4 και περισσότερες φορές τη βασική συχνότητα, και κάνει τον ήχο πλούσιο.
Ένα πιο γρήγορο δοξάρι κάνει τη χορδή να ταλαντεύεται πιο πλατιά, οπότε η νότα είναι πιο δυνατή. Αν πιέσετε περισσότερο, βγαίνουν περισσότερες ψηλές αρμονικές και ο ήχος γίνεται πιο φωτεινός. Κοντά στον καβαλάρη χρειάζεστε λίγη περισσότερη πίεση, και τα όρια της πίεσης που ακόμη δουλεύει στενεύουν, σαν να περπατάτε σε πιο στενό μονοπάτι.
Μια χορδή μόνη της είναι πολύ λεπτή για να σπρώξει πολύ αέρα, γι’ αυτό σχεδόν δεν ακούγεται. Ο καβαλάρης περνά μέρος της δόνησης στο ξύλινο καπάκι, όπως ένα διαπασών ηχεί πιο δυνατά όταν ακουμπάτε τη λαβή του σε ένα τραπέζι. Η ψυχή και η μπάρα των μπάσων απλώνουν αυτή την κίνηση σε όλο το σώμα, και συντονίζεται επίσης ο αέρας μέσα στο κουτί. Αυτό λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο σε όλη την οικογένεια του βιολιού.
Κάποιες φορές μια νότα πέφτει πολύ κοντά στην κύρια ταλάντωση του ίδιου του σώματος. Οι δύο «παλεύουν» μεταξύ τους και η νότα τρεμοπαίζει και κομπιάζει, ήχος που μερικοί τον παρομοιάζουν με λύκο που ουρλιάζει, γι’ αυτό λέγεται «νότα του λύκου» (wolf tone). Πολλά βιολοντσέλα έχουν μία κάπου γύρω από το E έως το F♯, συχνά πιο αισθητή στη χορδή C. Ένα μικρό βαρίδι που λέγεται «εξαλείφτης λύκου» μπορεί να την ηρεμήσει, αλλά μπορεί επίσης να κάνει όλο το βιολοντσέλο να ακούγεται λίγο πιο θαμπό.
Δοκιμάστε: πιέστε τη γόμα ενός μολυβιού πάνω σε ένα τραπέζι και σπρώξτε τη αργά. Νιώθετε ότι κολλάει, πηδάει, κολλάει, πηδάει; Αυτό κάνουν οι τρίχες του δοξαριού στη χορδή, από δεκάδες ως εκατοντάδες φορές το δευτερόλεπτο.
Πώς παίζεται
Καθίστε στην μπροστινή άκρη μιας καρέκλας με τα δύο πόδια στο πάτωμα· το αριστερό πόδι μπορεί να είναι λίγο μπροστά. Βγάλτε την ακίδα έτσι ώστε οι άκρες του βιολοντσέλου να ακουμπούν στο εσωτερικό των γονάτων σας και η πάνω μεριά του να αγγίζει τη μέση του στήθους σας. Το κλειδί της C βρίσκεται κοντά στο αριστερό σας αυτί. Η ακίδα και τα δύο σας πόδια σχηματίζουν ένα τρίγωνο στο πάτωμα.
Κρατήστε το δοξάρι χαλαρά. Ο λυγισμένος αντίχειρας μπαίνει στο μικρό κενό ανάμεσα στον βάτραχο και τη λαβή· ο μικρός και ο παράμεσος ακουμπούν στον βάτραχο, ο μέσος μπορεί να αγγίζει τη μεταλλική ταινία, και ο δείκτης ακουμπά ελαφρά στο ξύλο. Ο πιο σημαντικός έλεγχος: ο αντίχειρας να είναι χαλαρός και λυγισμένος.
Το αριστερό σας χέρι κάνει ένα σχήμα σαν το γράμμα C, σαν να κρατάτε ένα κουτάκι αναψυκτικού. Ο αντίχειρας βρίσκεται πίσω από το δεύτερο δάχτυλο και δείχνει κάθετα στο μπράτσο, όχι κατά μήκος του. Κρατήστε τον αγκώνα ψηλά αλλά χαλαρό και τον καρπό στην ίδια γραμμή με το χέρι. Όταν πατάτε ένα δάχτυλο, το κομμάτι της χορδής που πάλλεται κονταίνει, οπότε η νότα ανεβαίνει.
Για να φτάσετε πολύ ψηλές νότες, το αριστερό χέρι κινείται προς τον καβαλάρη, στις ψηλές θέσεις (θέση είναι το σημείο όπου βρίσκεται το χέρι σας πάνω στο μπράτσο). Γύρω στο 1740, οι βιολοντσελίστες «ανακάλυψαν» ότι και ο αντίχειρας μπορεί να πατά τις χορδές. Αυτή η θέση του αντίχειρα αφήνει το αριστερό χέρι να φτάνει στις ψηλές θέσεις, ειδικά στη χορδή A.
Για να παίξετε πιο δυνατά, συνδυάστε ταχύτητα και πίεση του δοξαριού. Οι χωριστές νότες μπορούν να παιχτούν πάνω στη χορδή, που είναι δυνατό αλλά κουραστικό και πιο δύσκολο να μένουν όλοι μαζί, ή με το δοξάρι να αναπηδά από τη χορδή, που αντηχεί περισσότερο. Όταν κουνάτε το δάχτυλο του αριστερού χεριού, αυτό που λέγεται βιμπράτο, οι αρμονικές φουσκώνουν και σβήνουν, και η νότα ακούγεται πιο ζωντανή. Η ορχήστρα Philharmonia λέει ότι ένα πλατύ βιμπράτο αναδεικνύει τη βαθιά φωνή του βιολοντσέλου και ταιριάζει τέλεια σε θλιμμένη, νοσταλγική διάθεση.
Αν αγγίξετε μια χορδή πολύ ελαφρά ακριβώς στη μέση της, χωρίς να την πατήσετε, παίρνετε έναν αρμονικό ήχο: μια καθαρή, ψηλή νότα μία οκτάβα πάνω από την ανοιχτή χορδή. Αν την αγγίξετε στο ένα τέταρτο, βγαίνει νότα δύο οκτάβες πιο πάνω.
Οι συνθέτες ζητούν και ειδικούς ήχους. Col legno σημαίνει χτύπημα της χορδής με το ξύλο του δοξαριού, που ακούγεται σαν μικρό σφυράκι. Sul ponticello σημαίνει δοξάρι κοντά στον καβαλάρη, για πιο φωτεινό αλλά γυάλινο, λεπτό ήχο· sul tasto σημαίνει δοξάρι πάνω από την ταστιέρα, για πιο αδύναμο, πιο απαλό ήχο. Στο πιτσικάτο Μπάρτοκ τραβάτε τη χορδή προς τα πάνω ώστε να χτυπήσει πίσω στην ταστιέρα με δυνατό «κρακ», σαν εφέ κρουστών.
- Τραβήξτε το δοξάρι πάνω στη χορδή με σταθερή ταχύτητα. Ακούτε μια μακριά νότα που κρατά όσο κινείται το δοξάρι.
- Τραβήξτε τη χορδή με ένα δάχτυλο αντί για το δοξάρι. Η νότα ξεκινά με ένα «ποπ» και σβήνει μόνη της.
- Η ανοιχτή χορδή A είναι το A3. Με ένα δάχτυλο να πατά την ίδια χορδή, το βιολοντσέλο φτάνει το A4, μία οκτάβα πιο ψηλά.
- Οι χαμηλές χορδές ακούγονται πιο χοντρές και πιο σκούρες. Οι συνθέτες γράφουν sul C ή sul G για να σας ζητήσουν να μείνετε σε αυτές.
Έκταση και γραφή
Η πιο χαμηλή νότα είναι η ανοιχτή χορδή C, το C2, περίπου 65 Hz. Κάθε χορδή από πάνω της είναι μία πέμπτη καθαρή πιο ψηλά: G2, D3 και A3. Οι πιο ψηλές νότες παίζονται πατώντας τις χορδές πιο πάνω στην ταστιέρα. Η έκταση του βιολοντσέλου είναι από C2 ως A5, και με αρμονικούς ήχους μπορεί να φτάσει το A7.
Κάθε χορδή καλύπτει το δικό της κομμάτι: η χορδή C περίπου από C2 ως F3, η G από G2 ως C4, η D από D3 ως G4 και η A από A3 ως A5.
Το βιολοντσέλο δεν είναι μεταφορικό: η νότα που γράφεται είναι η νότα που ακούτε. Η μουσική του γράφεται κυρίως στο κλειδί του φα, αλλά επειδή η έκταση είναι τόσο μεγάλη, για τα πιο ψηλά σημεία χρησιμοποιείται το κλειδί του τενόρου και για τα πολύ ψηλά το κλειδί του σολ. Στους μουσικούς δεν αρέσει να αλλάζουν κλειδί πολύ συχνά.
Προσοχή σε μια παλιά συνήθεια. Σε μερικές παλαιότερες παρτιτούρες οι ψηλές νότες του βιολοντσέλου γράφονταν στο κλειδί του σολ μία οκτάβα πιο ψηλά απ’ ό,τι πραγματικά ακούγονται. Σήμερα γι’ αυτή την περιοχή χρησιμοποιείται το κλειδί του τενόρου.
Ακούστε
- Κάθε βήμα ανεβαίνει μία πέμπτη καθαρή. Προσέξτε πώς ο ήχος γίνεται πιο ελαφρύς όσο ανεβαίνουμε.
- Ακούστε το χοντρό, σκούρο βουητό της πιο χαμηλής νότας που μπορεί να παίξει το βιολοντσέλο σε ανοιχτή χορδή.
- Η ίδια νότα με δύο τρόπους: με το δοξάρι μένει σταθερή, με το τσίμπημα κάνει «ποπ» και σβήνει.
- Μια ανοιχτή χορδή και μετά μια πατημένη νότα μία οκτάβα πιο ψηλά. Ακούτε ότι έχουν το ίδιο όνομα νότας;
Ιστορία και οικογένεια
Τα πρώτα βιολοντσέλα εμφανίστηκαν τον 16ο αιώνα. Συχνά είχαν πέντε χορδές και κυρίως ενίσχυαν τη γραμμή του μπάσου στα σύνολα. Στην Κρεμόνα της Ιταλίας, ο κατασκευαστής Αντρέα Αμάτι καθόρισε το στιλ και τους τρόπους κατασκευής της οικογένειας του βιολιού.
Ένα πολύ παλιό βιολοντσέλο, ο «Βασιλιάς» («King»), είναι ένα σπάνιο όργανο που σώζεται από τα μέσα του 16ου αιώνα. Πιθανότατα φτιάχτηκε πριν από μια βασιλική παραγγελία για τον βασιλιά Κάρολο Θ΄ της Γαλλίας, γύρω στο 1561, και ζωγραφίστηκε αργότερα. Ξεκίνησε ως μεγαλύτερο όργανο μπάσου και αργότερα μικρύνθηκε στο σημερινό μέγεθος του βιολοντσέλου. Σήμερα βρίσκεται στο Εθνικό Μουσείο Μουσικής στη Νότια Ντακότα.
Τα πρώτα βιολοντσέλα ήταν μεγάλα: τα πιο παλιά είχαν σώμα περίπου 80 cm, μεγαλύτερο από το σημερινό κανονικό, και όλα τα περίπου 25 βιολοντσέλα που γνωρίζουμε από πριν το 1700 είναι μεγάλα. Γύρω στο 1660 εφευρέθηκαν χορδές τυλιγμένες με μεταλλικό σύρμα, και στη Μπολόνια τέτοιες χορδές ίσως βοήθησαν το βιολοντσέλο: μια πιο κοντή χορδή μπορούσε και πάλι να είναι αρκετά τεντωμένη και να ανταποκρίνεται γρήγορα. Ο Στραντιβάρι αποφάσισε το 1700 να φτιάχνει μικρότερα βιολοντσέλα, και από το 1707 περίπου χρησιμοποίησε το μοντέλο που σήμερα λέγεται forma B.
Τον 17ο αιώνα, το βιολοντσέλο μαζί με το τσέμπαλο έγιναν το καθιερωμένο ζευγάρι για το μπάσο κοντίνουο (basso continuo), το μέρος του μπάσου κάτω από τη μουσική. Τον 17ο και τον 18ο αιώνα το βιολοντσέλο αντικατέστησε τη μπάσα βιόλα ντα γκάμπα ως σολιστικό όργανο, και ο Χάυδν, ο Μότσαρτ και μεταγενέστεροι συνθέτες του έδωσαν περισσότερο ρόλο.
Διάσημα έργα για βιολοντσέλο είναι οι έξι σουίτες για σόλο βιολοντσέλο του Μπαχ, οι πέντε σονάτες για βιολοντσέλο του Μπετόβεν, κοντσέρτα των Λαλό, Ντβόρζακ, Σεν-Σανς, Έλγκαρ και Μπάρμπερ, σονάτες των Κόνταϊ και Ντεμπισί, και οι Bachianas Brasileiras του Βίλα-Λόμπος για οκτώ βιολοντσέλα και σοπράνο. Ο Πάμπλο Καζάλς, ο Μστισλάβ Ροστροπόβιτς και ο Γιο-Γιο Μα είναι από τους πιο γνωστούς βιολοντσελίστες.
Άλλαξαν και οι χορδές. Οι ατσάλινες χορδές εξαπλώνονταν όλο και περισσότερο, ειδικά στο βιολοντσέλο. Ως τη δεκαετία του 1950 οι περισσότεροι νεαροί Αμερικανοί σπουδαστές βιολοντσέλου χρησιμοποιούσαν δύο ατσάλινες χορδές και δύο εντέρινες τυλιγμένες με ασήμι· αργότερα οι περισσότεροι μουσικοί εγκατέλειψαν το έντερο, και μόνο λίγοι κράτησαν τυλιγμένο έντερο στις τρεις χαμηλότερες χορδές. Ένας στενός συγγενής, το τενόρο βιολί του 16ου έως 18ου αιώνα, είχε μέγεθος ανάμεσα στη βιόλα και το βιολοντσέλο.
- 16ος αι.Εμφανίζονται τα πρώτα βιολοντσέλα, συχνά με πέντε χορδές, για να στηρίζουν το μπάσο.
- περ. 1505–1577Τα χρόνια της ζωής του Αντρέα Αμάτι από την Κρεμόνα, που καθόρισε το στιλ της οικογένειας του βιολιού.
- Μέσα 16ου αι.Φτιάχνεται το βιολοντσέλο «Βασιλιάς», αρχικά ως μεγαλύτερο όργανο μπάσου.
- περ. 1660Εφευρίσκονται οι χορδές τυλιγμένες με μέταλλο.
- 17ος αι.Βιολοντσέλο και τσέμπαλο γίνονται το καθιερωμένο ζευγάρι του κοντίνουο.
- 1700Ο Στραντιβάρι αποφασίζει να μικρύνει το βιολοντσέλο.
- περ. 1707Ο Στραντιβάρι αρχίζει να χρησιμοποιεί το μοντέλο forma B.
- περ. 1740Οι βιολοντσελίστες ανακαλύπτουν ότι ο αντίχειρας μπορεί να πατά τις χορδές, και ανοίγει η θέση του αντίχειρα.
- Δεκαετία 1950Οι περισσότεροι νεαροί Αμερικανοί σπουδαστές βιολοντσέλου χρησιμοποιούν δύο ατσάλινες και δύο εντέρινες χορδές τυλιγμένες με ασήμι.
Πρώτα βήματα και φροντίδα
Πριν παίξετε, περάστε κολοφώνιο ομοιόμορφα σε όλο το μήκος των τριχών του δοξαριού. Όταν τελειώσετε, χαλαρώνετε πάντα τις τρίχες πριν το δοξάρι μπει πίσω στη θήκη.
Το εγχειρίδιο της Yamaha λέει ότι το βιολοντσέλο ρυθμίζεται πριν φύγει από το εργοστάσιο, και αν νιώθετε ότι χρειάζεται κι άλλη ρύθμιση, να το πάτε στο κατάστημα που το αγοράσατε, γιατί κάποιες ρυθμίσεις θέλουν ειδικές γνώσεις. Μην προσπαθήσετε να το αλλάξετε μόνοι σας.
- Κρατήστε το βιολοντσέλο μακριά από το άμεσο ηλιακό φως, από πολύ ζεστά ή κρύα μέρη, πολύ υψηλή ή πολύ χαμηλή υγρασία, σκόνη και δυνατά τραντάγματα. Ιδίως οι απότομες αλλαγές θερμοκρασίας μπορεί να προκαλέσουν σοβαρή ζημιά, γι’ αυτό μην το αφήνετε για πολλή ώρα στο αυτοκίνητο.
- Σκουπίζετέ το με ένα μαλακό, στεγνό πανί, και μην ψεκάζετε εντομοκτόνο κοντά του.
- Αλλάζετε μόνο μία χορδή κάθε φορά. Αν βγουν και οι τέσσερις, ο καβαλάρης μπορεί να πέσει και ο χορδοδέτης να χαλαρώσει.
- Ελέγχετε τον καβαλάρη όταν κουρδίζετε ή αλλάζετε χορδές: στέκεται ανάμεσα στις εγκοπές των δύο f, η πλευρά του που κοιτά προς τον χορδοδέτη είναι σε ορθή γωνία με το καπάκι, και κάθε χορδή κάθεται στο δικό της αυλάκι.
- Η ακίδα είναι μυτερή, γι’ αυτό να την πιάνετε με προσοχή, και σφίξτε καλά τη βίδα της ακίδας ώστε το βιολοντσέλο να μην πέσει ενώ παίζετε.
- Κρατάτε το πρόσωπό σας μακριά από το βιολοντσέλο όταν κουρδίζετε ή αλλάζετε χορδές· μια χορδή που σπάει ξαφνικά μπορεί να τραυματίσει τα μάτια ή το πρόσωπό σας. Μη γυρίζετε τα μικροκουρδιστήρια πολύ χαλαρά ή πολύ σφιχτά, γιατί μπορεί να χαλάσετε το βιολοντσέλο ή να ακούγονται τριξίματα και βουητά ενώ παίζετε.
- Cello | Britannica
- Violin | Britannica
- Wolf tone | Britannica
- Bows and strings (UNSW Music Acoustics)
- How does a violin work? (UNSW Music Acoustics)
- Strings, standing waves and harmonics (UNSW Music Acoustics)
- The Cello (HyperPhysics)
- KSU Masterclass: High School Orchestra, Violin and Cello
- Yamaha Viola / Cello Owner's Manual
- Cello (Philharmonia Orchestra)
- The Amati Family (The Met)
- The King Is in the Details (The Met)
- Museo del Violino, Cremona (Google Arts & Culture)
- The Strad: history of strings (Temple University PDF)
- Prout, The Orchestra, Vol. 1, Chapter IV (Timbre and Orchestration Resource)
- Cello (Vienna Symphonic Library)
Ήχος πιάνου: Salamander Grand Piano, του Alexander Holm (άδεια CC BY 3.0).