Έγχορδα όργανα: με δάχτυλο, με δοξάρι και με πένα

Πώς βγάζει νότα μια χορδή

Όταν τραβήξουμε μια χορδή και την αφήσουμε, τρέμει μπρος πίσω. Τρία πράγματα καθορίζουν τη νότα της: πόσο μακριά είναι, πόσο τεντωμένη είναι και πόσο χοντρή είναι. Μια κοντή, τεντωμένη, λεπτή χορδή ακούγεται ψηλά. Μια μακριά, χαλαρή, χοντρή χορδή ακούγεται χαμηλά.

Οι περισσότεροι παίκτες εγχόρδων αλλάζουν τη νότα με τα δάχτυλά τους. Όταν πατάμε μια χορδή πάνω στο μπράτσο, το κομμάτι που μπορεί να πάλλεται κονταίνει, και η νότα ανεβαίνει. Γι’ αυτό ένας βιολιστής γλιστρά τα δάχτυλά του πάνω κάτω σε μία χορδή για να παίξει πολλές νότες.

Το κούφιο σώμα είναι ένα ηχείο φτιαγμένο από ξύλο. Η χορδή κάνει τον καβαλάρη να πάλλεται, ο καβαλάρης κάνει το σώμα να πάλλεται, και ο αέρας μέσα στο σώμα βοηθά να σπρωχτεί ο ήχος στην αίθουσα.

Η οικογένεια του βιολιού

Τα τέσσερα όργανα με δοξάρι της ορχήστρας είναι στην πραγματικότητα μία οικογένεια σε τέσσερα μεγέθη. Το δοξάρι είναι ένα ξύλο με τεντωμένες τρίχες αλόγου. Όταν το τραβάμε πάνω σε μια χορδή, η χορδή πάλλεται όσο συνεχίζουμε να παίζουμε.

Βιολί

Το μικρότερο και πιο ψηλό. Κρατιέται κάτω από το σαγόνι. Τέσσερις χορδές κουρδισμένες G D A E.

Βιόλα

Λίγο μεγαλύτερη από το βιολί, με πιο σκοτεινό ήχο. Χορδές C G D A.

Βιολοντσέλο

Παίζεται καθιστά, ακουμπώντας στο πάτωμα. Χορδές C G D A, μια οκτάβα πιο χαμηλά από τη βιόλα.

Κοντραμπάσο

Το μεγαλύτερο και πιο χαμηλό, τόσο ψηλό που ο μουσικός παίζει όρθιος ή καθισμένος σε σκαμπό. Χορδές E A D G.

Χορδές που τις τσιμπάμε ή τις χτυπάμε με πένα

Μερικά έγχορδα όργανα παίζονται με τα δάχτυλα ή με πένα. Μια νότα που την τσιμπάμε σβήνει μόνη της, και αυτό δίνει σε αυτά τα όργανα τον γρήγορο, λαμπερό ήχο τους.

Ακουστική και κλασική κιθάρα

Έξι χορδές, κουρδισμένες E A D G B E ξεκινώντας από την πιο χαμηλή. Μεταλλικά τάστα στο μπράτσο δείχνουν πού να πατήσουμε.

Ηλεκτρική κιθάρα και μπάσο

Ένας μαγνητικός αισθητήρας μετατρέπει το τρέμουλο των χορδών σε ηλεκτρισμό και ένας ενισχυτής κάνει τον ήχο πιο δυνατό. Το μπάσο έχει τέσσερις χοντρές χορδές κουρδισμένες E A D G.

Γιουκαλίλι

Ένα μικρό όργανο με τέσσερις χορδές που έγινε διάσημο στη Χαβάη, συνήθως κουρδισμένο G C E A.

Άρπα

Ένα μεγάλο τρίγωνο από χορδές που παίζεται και με τα δύο χέρια. Μια άρπα συναυλίας έχει συνήθως 47 χορδές και επτά πεντάλ που αλλάζουν τις νότες.

Τσίμπημα και δοξάρι στη μουσική

Στη μουσική, το «arco» σημαίνει παίζω με το δοξάρι και το «pizzicato» σημαίνει τσιμπώ τη χορδή με ένα δάχτυλο. Ένας βιολιστής μπορεί να περάσει από το ένα στο άλλο στη μέση ενός κομματιού. Θα βρείτε και τις δύο λέξεις στο μάθημα για τους ιταλικούς όρους.