Ηλεκτρική κιθάρα: πώς είναι φτιαγμένη, πώς ηχεί, πώς παίζεται

Γνωρίστε την ηλεκτρική κιθάρα

Η ηλεκτρική κιθάρα είναι έγχορδο όργανο που παίζεται με τσίμπημα: τσιμπάτε μια χορδή με πένα ή με δάχτυλο και εκείνη πάλλεται. Η διαφορά είναι ότι η δόνηση μετατρέπεται σε ηλεκτρικό ρεύμα, και τον ήχο τον βγάζει ένας ξεχωριστός ενισχυτής (ενισχυτής μαζί με ηχείο). Οι πρώτες ηλεκτρικές κιθάρες ήταν κούφιες, όπως οι ακουστικές. Σήμερα το πιο συνηθισμένο είδος έχει συμπαγές σώμα, επειδή ο ήχος βγαίνει από τους μαγνήτες και τον ενισχυτή και όχι από ένα κούφιο σώμα που συντονίζεται.

Υπάρχουν επίσης ημιακουστικές και κούφιες ηλεκτρικές κιθάρες. Το σώμα τους είναι κούφιο, μερικές φορές με ένα συμπαγές ξύλινο μπλοκ στη μέση που κρατά τους μαγνήτες και τον καβαλάρη. Ακούγονται πιο ζεστά, αλλά χωρίς ενισχυτή και πάλι δεν είναι αρκετά δυνατές. Ένας ακόμη συγγενής είναι η lap steel (ή χαβανέζικη κιθάρα), που ακουμπά οριζόντια και παίζεται με slide· και η ιστορία της ηλεκτρικής κιθάρας ξεκινά από εκεί.

Το αρχικό σύστημα ταξινόμησης οργάνων Hornbostel–Sachs του 1914 δεν είχε ηλεκτρικά όργανα· η αναθεώρηση MIMO του 2011 πρόσθεσε τα ηλεκτρόφωνα και έβαλε την ηλεκτρική κιθάρα στην ομάδα 513, ηλεκτροακουστικά χορδόφωνα. Με βάση το σχήμα της όμως, ανήκει ακόμη μαζί με τις συνηθισμένες κιθάρες στην ομάδα 321.322, λαούτα με μπράτσο και σώμα-κουτί.

Οικογένεια

Έγχορδο όργανο (με τσίμπημα, με ηλεκτρική ενίσχυση)

Ταξινόμηση

Ηλεκτροακουστικό χορδόφωνο, 513 (με βάση το σχήμα ίδιο με την κιθάρα, 321.322)

Έκταση (πραγματικός ήχος)

E2 έως D6 (22 τάστα) ή E6 (24 τάστα), υπολογισμένη από τον αριθμό των τάστων

Κλειδί

Κλειδί του σολ

Μεταφορά

Ακούγεται μία οκτάβα πιο χαμηλά από τη γραφή

Συνηθισμένη διάταξη

6 χορδές, ανοιχτές χορδές E2–A2–D3–G3–B3–E4· συνήθως 21, 22 ή 24 τάστα

Τα μέρη της ηλεκτρικής κιθάρας

Από την κεφαλή ως την ουρά, κάθε μέρος κάνει μία από δύο δουλειές: ή καθορίζει πόσο μακριά και πόσο τεντωμένη είναι η χορδή που πάλλεται, ή μετατρέπει τη δόνηση σε ηλεκτρισμό. Κάθε χορδή είναι τεντωμένη ανάμεσα στον ζυγό και τον καβαλάρη, και η απόσταση ανάμεσά τους καθορίζει το τονικό ύψος της ανοιχτής χορδής. Το σώμα είναι συνήθως ένα ή περισσότερα κομμάτια συμπαγούς ξύλου, πιο συχνά σκλήθρο, μελιά (ash), σφένδαμο ή μαόνι.

Τα μεγέθη διαφέρουν από μοντέλο σε μοντέλο. Μια Fender Player II Stratocaster έχει μήκος χορδής (scale) 25,5 ίντσες (648 mm) και 22 τάστα· μια Gibson Les Paul Standard 60s έχει scale 24,75 ιντσών (628,65 mm) και 22 τάστα· μια Ibanez RG550 έχει 24 τάστα. Σε κάποιες κιθάρες, όπως η Telecaster, το μπράτσο βιδώνεται στο σώμα, κάτι που κρατά χαμηλά το κόστος και κάνει πιο εύκολες τις επισκευές.

Ένα καλώδιο μπαίνει στην έξοδο (jack) της κιθάρας και πηγαίνει σε ένα πετάλι εφέ ή σε έναν ενισχυτή.

12345678910

1. 1
   Κεφαλή headstock

   Η άκρη του μπράτσου, όπου είναι στερεωμένα τα κλειδιά.

2. 2
   Κλειδιά tuning machines / tuners

   Όταν γυρίζετε ένα κλειδί, η χορδή τυλίγεται γύρω από έναν άξονα· πιο σφιχτή σημαίνει πιο ψηλή. Τα καλά κλειδιά δεν γλιστρούν όταν τα αφήνετε, και κάποια κλειδώνουν τη χορδή στη θέση της.

3. 3
   Ζυγός nut

   Μια μικρή λωρίδα με αυλάκια που κρατά τις χορδές, συχνά από σκληρό πλαστικό, κόκαλο ή συνθετικό υλικό. Οι ηλεκτρικοί κιθαρίστες κάνουν πολλά bending, οπότε πρέπει να είναι γλιστερός, αλλιώς η χορδή κολλάει και ξεκουρδίζεται.

4. 4
   Μπράτσο και ταστιέρα neck / fingerboard (fretboard)

   Εκεί όπου το χέρι που πατά τις νότες πιέζει τις χορδές. Το πάτημα κονταίνει το κομμάτι που πάλλεται, οπότε η νότα ανεβαίνει.

5. 5
   Τάστα frets

   Μεταλλικές λωρίδες χωμένες στην ταστιέρα που ορίζουν το τονικό ύψος όταν πατάτε μια χορδή. Οι θέσεις τους κόβονται με ακρίβεια από μηχανήματα που ελέγχονται από υπολογιστή.

6. 6
   Σώμα body

   Συνήθως από συμπαγές ξύλο. Σε μια κιθάρα με συμπαγές σώμα ο ήχος δεν εξαρτάται από τον συντονισμό του σώματος.

7. 7
   Μαγνήτες pickups

   Ένας μαγνήτης τυλιγμένος με λεπτό χάλκινο σύρμα. Όταν μια χορδή πάλλεται από πάνω του, ο μαγνήτης βγάζει ένα ηλεκτρικό σήμα.

8. 8
   Διακόπτης επιλογής μαγνητών pickup selector switch

   Διαλέγει ποιους μαγνήτες ακούτε. Η Stratocaster έχει 5 θέσεις: έναν μαγνήτη ή δύο μαζί.

9. 9
   Ρυθμιστικά έντασης και χροιάς volume / tone controls

   Κουμπιά που ρυθμίζουν την ένταση και τη χροιά.

10. 10
    Καβαλάρης bridge / tremolo (vibrato) bridge

    Κρατά την άλλη άκρη των χορδών. Ο καβαλάρης τρέμολο μπορεί να κινηθεί, οπότε ένας μοχλός (λεβιές) μπορεί να αλλάξει την τάση των χορδών και το τονικό ύψος.

Από πού βγαίνει ο ήχος

Τσιμπήστε μια χορδή και θα πηγαινοέρχεται. Το τονικό της ύψος εξαρτάται από τρία πράγματα: το μήκος, την τάση και το βάρος. Πατήστε τη σε ένα τάστο και κονταίνει, οπότε ακούγεται πιο ψηλά· γυρίστε το κλειδί για να τη σφίξετε και ακούγεται επίσης πιο ψηλά. Με το ίδιο μήκος και την ίδια τάση, μια βαρύτερη χορδή ακούγεται πιο χαμηλά, όπως ένα τεντωμένο λαστιχάκι ακούγεται πιο ψηλά όσο πιο πολύ το τραβάτε.

Τα τάστα ακολουθούν έναν κανόνα: κόβουν περίπου το 1/18 από το μήκος της χορδής που απομένει. Κάθε τάστο ανεβάζει τη νότα περίπου 98,9 σεντ, πολύ κοντά σε ένα ημιτόνιο του ίσου συγκερασμού των 100 σεντ, και γι’ αυτό τα τάστα πλησιάζουν μεταξύ τους όσο ανεβαίνετε, σαν μια σκάλα με σκαλοπάτια που στενεύουν όλο και περισσότερο. Οι γειτονικές χορδές απέχουν τέταρτη καθαρή, εκτός από την τρίτη χορδή (G3) και τη δεύτερη (B3), που απέχουν τρίτη μεγάλη.

Οι ατσάλινες χορδές της ηλεκτρικής κιθάρας έλκονται από τους μαγνήτες. Ένας μαγνήτης κιθάρας (pickup) είναι ένας μαγνήτης τυλιγμένος με ένα πηνίο από λεπτό σύρμα. Όταν μια ατσάλινη χορδή πάλλεται κοντά στον μαγνήτη, αλλάζει τη μαγνητική ροή μέσα από το πηνίο, και σύμφωνα με τον νόμο του Faraday αυτό δημιουργεί μια μεταβαλλόμενη τάση. Το φως του ποδηλάτου με δυναμό δουλεύει με την ίδια ιδέα: κινήστε έναν μαγνήτη και ένα πηνίο το ένα σε σχέση με το άλλο και παίρνετε ηλεκτρισμό.

Αυτό το ηλεκτρικό σήμα πηγαίνει μετά στον ενισχυτή. Ο προενισχυτής ανεβάζει το σήμα του μαγνήτη σε στάθμη γραμμής (line level), που είναι κατάλληλη για να διαμορφώσετε τον ήχο και να προσθέσετε εφέ· η γενική ένταση (master volume) του τελικού ενισχυτή ορίζει πόσο δυνατά παίζει το ηχείο. Σκεφτείτε το σαν να κάνετε πρώτα έναν ψίθυρο καθαρό και μετά να τον δίνετε σε έναν τηλεβόα.

Μια χορδή δεν ταλαντεύεται μόνο ολόκληρη· πάλλεται ταυτόχρονα και σε δύο, τρία, τέσσερα κομμάτια και περισσότερα. Αυτοί είναι οι αρμονικοί της, και ο καθένας έχει σημεία που σχεδόν δεν κινούνται, τους δεσμούς. Αν ένας μαγνήτης βρίσκεται ακριβώς κάτω από τον δεσμό ενός αρμονικού, αυτός ο αρμονικός εξασθενεί, και το σημείο όπου τσιμπάτε λειτουργεί με τον ίδιο τρόπο: έτσι, το τσίμπημα κοντά στον καβαλάρη ακούγεται πιο λαμπερό και πιο μακριά πιο ζεστό. Είναι σαν το σχοινάκι: τα σημεία στα χέρια των παιδιών σχεδόν δεν κουνιούνται, ενώ η μέση κάνει μεγάλους κύκλους.

Γι’ αυτό η θέση ενός μαγνήτη αλλάζει τον ήχο: σε μια κιθάρα με δύο humbucker, ο μαγνήτης του καβαλάρη είναι συνήθως πιο λαμπερός και πιο διαπεραστικός, και ο μαγνήτης του μπράτσου πιο ζεστός και πιο στρογγυλός.

Ο μονός μαγνήτης (single-coil) είναι ένα πηνίο γύρω από έναν μαγνήτη: λαμπερός και καθαρός, αλλά πιάνει εύκολα το βουητό από το ηλεκτρικό δίκτυο (60 Hz σε μέρη όπως η Ταϊβάν και οι ΗΠΑ). Ο humbucker χρησιμοποιεί δύο πηνία τυλιγμένα αντίθετα, με αντίθετη μαγνητική πολικότητα, οπότε οι εξωτερικοί θόρυβοι εμφανίζονται στα δύο πηνία περίπου ίσοι και αντίθετοι και αλληλοεξουδετερώνονται. Είναι σαν δύο άνθρωποι που σπρώχνουν μια πόρτα από τις δύο πλευρές: η πόρτα δεν κουνιέται.

Υπάρχουν κι άλλα είδη μαγνητών. Ο P-90 είναι μονός μαγνήτης με πιο φαρδύ καρούλι: πιο επιθετικός, με μεγαλύτερη έξοδο και λιγότερο βουητό. Οι κεραμικοί μαγνήτες ακούγονται λαμπεροί και δυνατοί, ενώ οι alnico πιο ζεστοί και πιο «vintage». Οι περισσότεροι μαγνήτες είναι παθητικοί και δεν χρειάζονται ρεύμα· οι ενεργοί μαγνήτες δουλεύουν με μπαταρία μέσα στην κιθάρα και δίνουν πιο δυνατό σήμα, και ο διακόπτης coil split κλείνει το ένα πηνίο ενός humbucker ώστε να λειτουργεί σαν μονός μαγνήτης.

Ένας ενισχυτής μπορεί να ενισχύσει μόνο μέχρι ένα σημείο. Αν τον σπρώξετε πέρα από αυτό το όριο, οι κορυφές του κύματος κόβονται, και αυτό είναι η παραμόρφωση (distortion). Ο λαμπάτος ενισχυτής στρογγυλεύει σιγά σιγά τις κορυφές, ενώ ο τρανζιστορικός τις κόβει επίπεδες στην τάση τροφοδοσίας του, που ακούγεται πιο σκληρά. Η παραμόρφωση προσθέτει πολλούς αρμονικούς, οπότε ο ήχος γίνεται πιο «χοντρός», και το κουμπί gain του ενισχυτή ελέγχει πόση παραμόρφωση παίρνετε: σαν να ρίχνετε νερό σε ένα πολύ μικρό ποτήρι, ό,τι περισσεύει χύνεται.

Επειδή ο ήχος είναι ηλεκτρισμός, μπορεί να περάσει από πετάλια εφέ πριν από τον ενισχυτή. Ο συμπιεστής (compressor) χαμηλώνει τα δυνατά σημεία· το chorus κάνει ένα μέρος να ακούγεται σαν να το παίζουν δύο· το delay δίνει αντηχήσεις που ακούγονται ξεχωριστά, ενώ το reverb χρησιμοποιεί αντίγραφα τόσο κοντά το ένα στο άλλο που δεν ξεχωρίζουν, σαν να τραγουδάτε στο μπάνιο. Μια συνηθισμένη σειρά είναι πρώτα η παραμόρφωση, στη μέση chorus και delay και τελευταίο το reverb, αλλά δεν υπάρχει απόλυτος κανόνας.

Δοκιμάστε: τεντώστε ένα λαστιχάκι γύρω από ένα ανοιχτό κουτί. Τσιμπήστε το ακριβώς στη μέση, μετά τσιμπήστε το κοντά στη μία άκρη. Κοντά στην άκρη ακούγεται πιο κοφτερό και πιο λαμπερό, για τον ίδιο λόγο που μια ηλεκτρική κιθάρα ακούγεται πιο λαμπερή όταν παίζετε κοντά στον καβαλάρη.

Πώς παίζεται

Οι περισσότεροι παίζουν με πένα. Κρατήστε την ανάμεσα στον αντίχειρα και το πλάι του δείκτη, με τον δείκτη να δείχνει προς τη μύτη της χωρίς να εξέχει. Κρατήστε τη σταθερά αλλά όχι πολύ σφιχτά: πολύ σφιχτά και το χέρι σας πιάνεται, πολύ χαλαρά και η πένα κουνιέται ή ακόμη και σας φεύγει. Αφήστε να φαίνεται περισσότερη πένα για τις πενιές και λιγότερη για ακριβείς μονές νότες.

Κουρδίστε πριν παίξετε. Στο κανονικό κούρδισμα οι έξι χορδές είναι E, A, D, G, B, E από τη χαμηλή προς την ψηλή, και σχεδόν όλες οι συγχορδίες και οι τεχνικές που μαθαίνετε στην αρχή το χρησιμοποιούν. Το άλλο σας χέρι πατά τις χορδές ακριβώς πίσω από ένα τάστο: η χορδή κονταίνει, και κάθε τάστο προς το σώμα ανεβάζει τη νότα ένα ημιτόνιο.

Μερικές τεχνικές κάνουν τις νότες να «τραγουδούν». Στο bending σπρώχνετε μια χορδή προς τα πάνω ή την τραβάτε προς τα κάτω· και στις δύο περιπτώσεις η νότα ανεβαίνει, επειδή η χορδή τεντώνεται περισσότερο, και το bending είναι πιο εύκολο στην ηλεκτρική απ’ ό,τι στην ακουστική. Το βιμπράτο είναι ένα μικροσκοπικό bending, περίπου ένα τέταρτο του τόνου, που επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά, σαν το τρεμούλιασμα στη μακριά νότα ενός τραγουδιστή· δίνει διάρκεια και έκφραση.

Στο hammer-on ένα δάχτυλο του χεριού που πατά χτυπά τη χορδή πάνω σε ένα τάστο σαν μικρό σφυράκι για να ακουστεί μια νότα· στο pull-off το δάχτυλο τινάζει τη χορδή καθώς φεύγει, και πηγαίνετε σε νέο τονικό ύψος. Και τα δύο αλλάζουν τη νότα μόνο με το χέρι που πατά, και συχνά χρησιμοποιούνται μαζί. Στο slide παίζετε μια νότα και γλιστράτε το δάχτυλο κατά μήκος της ίδιας χορδής σε άλλο τάστο, ή φοράτε ένα μεταλλικό slide σε ένα δάχτυλο.

Και το χέρι που τσιμπά μπορεί να αλλάξει τον ήχο. Για το palm mute, ακουμπήστε την άκρη της παλάμης σας στις χορδές κοντά στον καβαλάρη, ώστε οι νότες να βγαίνουν σύντομες και κοφτές (staccato). Αν η κιθάρα έχει καβαλάρη τρέμολο, όταν πιέζετε ή τραβάτε τον μοχλό το τονικό ύψος βουλιάζει και ανεβαίνει, και ένα τρέμολο με διπλό κλείδωμα (double-locking) μπορεί να αλλάξει πολύ το τονικό ύψος και παρ’ όλα αυτά να γυρίσει κουρδισμένο.

• Ανοιχτή χορδήΤσιμπήστε την πιο χοντρή χορδή χωρίς να πατήσετε τίποτα: E2, η πιο χαμηλή νότα στο κανονικό κούρδισμα.
• Από μια χορδή στην επόμενηΗ ανοιχτή έκτη χορδή E2, μετά η ανοιχτή πέμπτη χορδή A2: γειτονικές χορδές σε απόσταση τέταρτης καθαρής.
• Πάτημα σε τάστοΣτην ίδια πρώτη χορδή: ανοιχτό E4, μετά πάτημα στο 17ο τάστο δίνει A5, 17 ημιτόνια πιο ψηλά.

Έκταση και γραφή

Οι κιθαρίστες διαβάζουν κλειδί του σολ. Όμως η μουσική για κιθάρα έχει ένα μικρό μυστικό: οι νότες στο χαρτί ακούγονται μία οκτάβα πιο χαμηλά. Σε κάποιες παρτιτούρες υπάρχει ένα μικρό 8 κάτω από το κλειδί του σολ για υπενθύμιση· σε πολλές λείπει, αλλά ο ήχος είναι και πάλι μία οκτάβα πιο χαμηλά.

Για παράδειγμα, η ανοιχτή έκτη χορδή γράφεται E3, το E κάτω από το μεσαίο Ντο, που βρίσκεται κάτω από την τρίτη βοηθητική γραμμή κάτω από το πεντάγραμμο. Αυτό που ακούτε στην πραγματικότητα είναι το E2, περίπου 82,4 δονήσεις το δευτερόλεπτο (υπολογισμένο από το A2 = 110 Hz). Οι έξι ανοιχτές χορδές ακούγονται E2, A2, D3, G3, B3 και E4.

Το πόσο ψηλά μπορείτε να φτάσετε εξαρτάται από τα τάστα. Η πρώτη χορδή, E4, ανεβαίνει ένα ημιτόνιο σε κάθε τάστο, οπότε με 22 τάστα φτάνει το D6 και με 24 τάστα το E6 (υπολογισμένο από τον αριθμό των τάστων). Οι αρμονικοί και τα bending μπορούν να πάνε ακόμη πιο ψηλά.

Η μουσική για κιθάρα συχνά συνοδεύεται και από ταμπλατούρα: έξι γραμμές που αντιστοιχούν στις έξι χορδές της κιθάρας.

Ακούστε

• Η πιο χαμηλή χορδή E2Κατευθείαν από τον μαγνήτη, χωρίς ενισχυτή και χωρίς εφέ. Αυτός είναι ο ακατέργαστος ήχος της χορδής πριν τον διαμορφώσει ο ενισχυτής.
• Πέμπτη χορδή A2Κουρδισμένη στις 110 δονήσεις το δευτερόλεπτο. Συγκρίνετε με το E2: μία τέταρτη καθαρή πιο ψηλά.
• Τρίτη χορδή G3Η μέση της κιθάρας. Από εδώ ως την επόμενη χορδή προς τα πάνω η απόσταση είναι τρίτη μεγάλη αντί για τέταρτη.
• Η πιο ψηλή ανοιχτή χορδή E4Δύο οκτάβες πάνω από την πιο χαμηλή χορδή. Ακούστε πόσο λεπτή και λαμπερή είναι.
• Ψηλά στο μπράτσο: A5Η πρώτη χορδή στο 17ο τάστο. Η χορδή είναι κοντή, οπότε η νότα είναι ψηλή και σβήνει γρήγορα.

Ιστορία και οικογένεια

Τη δεκαετία του 1920, ο Τζορτζ Μπίτσαμ (George Beauchamp), που έπαιζε steel guitar στο Λος Άντζελες, ήθελε ένα πιο δυνατό έγχορδο όργανο. Το 1931, με τη βοήθεια του Άντολφ Ρίκενμπακερ, έφτιαξε την πρώτη αληθινή ηλεκτρική κιθάρα, και την ίδια χρονιά οι δυο τους ίδρυσαν μια εταιρεία με το όνομα Ro-Pat-In, που σύντομα μετονομάστηκε σε Electro String. Λόγω του σχήματός της, η κιθάρα πήρε το παρατσούκλι «Τηγάνι» (Frying Pan).

Ο Χάρι Γουάτσον σκάλισε το ξύλινο πρωτότυπο σε λίγες ώρες· η έκδοση παραγωγής ήταν από χυτό αλουμίνιο. Η αίτηση για δίπλωμα ευρεσιτεχνίας κατατέθηκε το 1934 και εγκρίθηκε μόλις το 1937, και το γραφείο διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας στην αρχή δεν μπορούσε να αποφασίσει αν ήταν ηλεκτρική συσκευή ή μουσικό όργανο.

Η Gibson έβγαλε τον πρώτο της ηλεκτρομαγνητικό μαγνήτη το 1935 και τον τοποθέτησε στην ES-150 το 1936. Ο τζαζ κιθαρίστας Τσάρλι Κρίστιαν την έκανε διάσημη: με την ενίσχυση, οι κιθαρίστες μπορούσαν να βγουν μπροστά ως σολίστες.

Ο Λες Πολ κατασκεύασε μια ηλεκτρική κιθάρα με συμπαγές σώμα το 1941 και πήγε την ιδέα στη Gibson το 1945. Το 1950 η Fender παρουσίασε την Esquire και την Broadcaster (που μετονομάστηκε σε Telecaster το 1951), που συνήθως θεωρούνται οι πρώτες ηλεκτρικές κιθάρες με συμπαγές σώμα μαζικής παραγωγής. Το 1951 η Gretsch έφερε αντίρρηση στο όνομα Broadcaster, και στις αρχές εκείνης της χρονιάς οι κιθάρες λέγονταν Nocaster.

Η πρώτη κιθάρα της Gibson με συμπαγές σώμα, η Les Paul, βγήκε το 1952, και το 1954 η Fender παρουσίασε τη Stratocaster με τρεις μαγνήτες. Για να απαλλαγεί από το βουητό, ο Σεθ Λόβερ της Gibson εφηύρε τον humbucker, που χρησιμοποιήθηκε πρώτα στην ES-175 τον Φεβρουάριο του 1957. Τη δεκαετία του 1960, οι κατασκευαστές άρχισαν να προσθέτουν στον προενισχυτή εφέ όπως τρέμολο, wah-wah και παραμόρφωση.

Η ηλεκτρική κιθάρα έχει πολλούς συγγενείς. Στην ίδια ομάδα 513 ανήκουν το ηλεκτρικό βιολί και ηλεκτρικά πιάνα όπως το Neo-Bechstein και το Yamaha Electric Grand. Το Fender Precision Bass, που παρουσιάστηκε το 1951, ήταν το πρώτο ηλεκτρικό μπάσο με εμπορική επιτυχία.

1. 1931
   Ο Τζορτζ Μπίτσαμ και ο Άντολφ Ρίκενμπακερ φτιάχνουν το «Τηγάνι» (Frying Pan)
2. 1935
   Ο πρώτος ηλεκτρομαγνητικός μαγνήτης της Gibson
3. 1936
   Η Gibson τοποθετεί τον μαγνήτη στην ES-150
4. 1937
   Εγκρίνεται το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας του Μπίτσαμ (αίτηση το 1934)
5. 1941
   Ο Λες Πολ κατασκευάζει ηλεκτρική κιθάρα με συμπαγές σώμα
6. 1946
   Η Gibson παρουσιάζει τον μονό μαγνήτη P-90
7. 1950
   Fender Esquire και Broadcaster (μετονομάζεται σε Telecaster το 1951)
8. 1951
   Fender Precision Bass, το πρώτο ηλεκτρικό μπάσο με εμπορική επιτυχία
9. 1952
   Gibson Les Paul, η πρώτη κιθάρα της Gibson με συμπαγές σώμα
10. 1954
    Fender Stratocaster, με τρεις μαγνήτες
11. 1957
    Ο humbucker εμφανίζεται πρώτα στην Gibson ES-175 (δίπλωμα ευρεσιτεχνίας το 1959)
12. 1977
    Ο διακόπτης της Stratocaster περνά από 3 σε 5 θέσεις

Πρώτα βήματα και φροντίδα

Η πρώτη σας ηλεκτρική κιθάρα πρέπει να είναι άνετη και εύκολη στο παίξιμο· αν δεν είναι, μπορεί να μη θέλετε να μελετάτε. Καθίστε μαζί της: το χέρι που πατά τις νότες πρέπει να φτάνει την άκρη της ταστιέρας. Αν δεν φτάνει, διαλέξτε μικρότερο μήκος χορδής (scale), που έχει και μικρότερη τάση χορδών και πατιέται πιο εύκολα. Το πιο συνηθισμένο πρόβλημα σε μια καινούργια κιθάρα είναι το πολύ ψηλό ύψος χορδών (action), και καλύτερα να το ρυθμίσει ένας ειδικευμένος τεχνίτης κιθάρας.

Μια ηλεκτρική κιθάρα χρειάζεται οπωσδήποτε ενισχυτή. Ένα σετ για αρχάριους συχνά περιλαμβάνει την κιθάρα, κουρδιστήρι, λουρί, καλώδιο, μαλακή θήκη, πένες και έναν μικρό ενισχυτή μελέτης, και πολλοί ενισχυτές μελέτης έχουν έξοδο ακουστικών για αθόρυβη μελέτη.

Αν σκουπίζετε τις χορδές μετά από κάθε μελέτη, κρατούν περισσότερο, και το τακτικό καθάρισμα εμποδίζει τον ιδρώτα, τη σκόνη και τη λιπαρότητα να χαλάσουν την εμφάνιση και την αίσθηση. Οι κιθάρες θέλουν υγρασία περίπου 45–55% και θερμοκρασία περίπου 18–24 °C· οι απότομες αλλαγές μπορούν να στραβώσουν ή να ραγίσουν το ξύλο και να προκαλέσουν τρίξιμο στα τάστα. Αν μια κιθάρα ήταν μέσα σε αυτοκίνητο, μην ανοίξετε τη θήκη αμέσως σε ένα κλιματιζόμενο δωμάτιο.

Το ξύλο φουσκώνει και μαζεύει με τις εποχές, οπότε το ύψος των χορδών συχνά χρειάζεται ρύθμιση ανάλογα με την εποχή, και αν αλλάξετε πάχος χορδών συνήθως χρειάζεται ρύθμιση η ντίζα μέσα στο μπράτσο. Αν δεν νιώθετε σίγουροι να κάνετε αυτές τις ρυθμίσεις, αφήστε τες σε έναν ειδικευμένο τεχνίτη· η Fender προτείνει έναν έλεγχο περίπου κάθε 6 μήνες. Δεν υπάρχει σταθερό πρόγραμμα για καινούργιες χορδές: αλλάξτε τες όταν είναι φθαρμένες, σκουριασμένες ή βρόμικες, ή όταν δεν ακούγονται πια λαμπερές.

• Ακούτε βουητό από τον ενισχυτή; Οι μονοί μαγνήτες (single-coil) πιάνουν εύκολα θόρυβο από το ηλεκτρικό δίκτυο· οι humbucker τον μειώνουν πολύ.
• Ένα τρίξιμο όταν πατάτε μια νότα μπορεί να σημαίνει ότι οι χορδές είναι πολύ χαμηλά ή ότι η θερμοκρασία και η υγρασία άλλαξαν πολύ γρήγορα.
• Ξεκουρδίζεται μετά από bending; Ο ζυγός μπορεί να μην είναι αρκετά γλιστερός, οπότε η χορδή κολλάει.
• Χορδές: γενικά, οι πιο λεπτές πατιούνται και λυγίζουν πιο εύκολα και ακούγονται πιο λαμπερές, αλλά σπάνε πιο εύκολα· οι πιο χοντρές δίνουν περισσότερη ένταση και διάρκεια.
• Πένες: οι λεπτές πένες συνήθως ταιριάζουν στις πενιές· οι πιο χοντρές ταιριάζουν στο ρυθμικό και στο σόλο παίξιμο στην ηλεκτρική.
• Κρατήστε την πένα σταθερά αλλά όχι πολύ σφιχτά: πολύ σφιχτά μπορεί να πιαστεί το χέρι σας, πολύ χαλαρά και κουνιέται ή ακόμη και σας φεύγει από το χέρι.
• Αν το ύψος των χορδών είναι πολύ μεγάλο ή το μπράτσο έχει πολύ καμπύλωμα, οι χορδές είναι μακριά από την ταστιέρα και πατιούνται δύσκολα.
• Η Fender σημειώνει ότι όταν μια κιθάρα περνά από ζεστό μέρος σε κρύο δωμάτιο, το ξύλο μαζεύει καθώς κρυώνει και το τονικό ύψος μπορεί να πέσει αισθητά: κουρδίστε ξανά.

Συνεχίστε την εξερεύνηση

• Έγχορδα όργαναΜια χορδή βγάζει ήχο όταν πάλλεται. Μάθετε πώς λειτουργούν η οικογένεια του βιολιού, οι κιθάρες και οι άρπες, και γιατί το πάτημα μιας χορδής αλλάζει τη νότα.
• ΒιολίΒιολί: χορδές G D A E, πώς το δοξάρι με κολοφώνιο κρατά τη χορδή να τραγουδά, πώς παίζεται και η έκτασή του από το G3.
• ΒιολοντσέλοΗ χαμηλή, ζεστή φωνή της οικογένειας του βιολιού: πώς το δοξάρι κάνει τη χορδή να τραγουδά, πώς κάθεστε, χορδές C G D A.
• Ακουστική κιθάραΚλασική κιθάρα με νάιλον χορδές και φολκ κιθάρα με ατσάλινες: μέρη, από πού βγαίνει ο ήχος, πώς παίζονται, τι διαφέρουν.
• Ηλεκτρικό μπάσοΤο πιο χαμηλό μέλος της οικογένειας της κιθάρας: πώς δουλεύουν οι μαγνήτες, πώς το παίζετε, έκταση και ιστορία.
• ΓιουκαλίλιΜικρή τετράχορδη κιθάρα από Μαδέρα και Χαβάη: τα μέρη της, γιατί η χορδή G είναι πάνω από τη C, πώς χτυπάμε συγχορδία.