Ξύλινα πνευστά: παίζουμε με αέρα

Ένας σωλήνας γεμάτος αέρα που πάλλεται

Μέσα σε ένα ξύλινο πνευστό υπάρχει ένας σωλήνας. Όταν ο αέρας στον σωλήνα πάλλεται, ακούτε μια νότα. Ένας μακρύς σωλήνας δίνει χαμηλή νότα και ένας κοντός σωλήνας ψηλή.

Τα ξύλινα πνευστά έχουν τρύπες κατά μήκος του σωλήνα, που τις σκεπάζουν τα δάχτυλα ή μικρά μεταλλικά κλειδιά. Το άνοιγμα μιας τρύπας είναι σαν να κονταίνει ο σωλήνας, οπότε η νότα ανεβαίνει. Όταν κλείσουμε πάλι τις τρύπες, ο σωλήνας μακραίνει και η νότα κατεβαίνει.

Τρεις τρόποι να αρχίσει η ταλάντωση

Ένας παίκτης ξύλινου πνευστού ξεκινά τον αέρα να πάλλεται με έναν από τρεις τρόπους. Το φλάουτο και η φλογέρα χρησιμοποιούν μια άκρη. Το κλαρινέτο και το σαξόφωνο χρησιμοποιούν μία γλωσσίδα. Το όμποε και το φαγκότο χρησιμοποιούν δύο γλωσσίδες. Η γλωσσίδα είναι ένα λεπτό κομμάτι από καλάμι που βουίζει όταν φυσάμε πάνω του.

Φλάουτο

Ο μουσικός φυσά κατά μήκος μιας τρύπας, όπως σε ένα μπουκάλι. Σήμερα είναι κυρίως μεταλλικό. Το μικροσκοπικό πίκολο είναι ο ψηλός μικρός ξάδελφός του.

Φλογέρα

Ένα απλό φλάουτο σαν σφυρίχτρα, συχνά το πρώτο όργανο που μαθαίνουν τα παιδιά στο σχολείο.

Κλαρινέτο

Μία γλωσσίδα πάνω σε ένα επιστόμιο. Ζεστός, απαλός ήχος που μπορεί να παίξει πολύ ψηλά και πολύ χαμηλά.

Όμποε

Δύο γλωσσίδες δεμένες μαζί. Καθαρός, τραγουδιστός ήχος. Σε πολλές ορχήστρες το όμποε παίζει τη νότα με την οποία κουρδίζονται όλοι.

Φαγκότο

Ένας πολύ μακρύς σωλήνας διπλωμένος στη μέση, με δύο γλωσσίδες σε έναν καμπύλο μεταλλικό σωλήνα. Βαθύς, αστείος, πλούσιος ήχος.

Σαξόφωνο

Μία γλωσσίδα, αλλά καμπύλο μεταλλικό σώμα. Το εφηύρε ο Αδόλφος Σαξ τη δεκαετία του 1840 (το κατοχύρωσε το 1846) και αγαπήθηκε στην τζαζ.

Γιατί «ξύλινα», αν είναι μεταλλικά;

Τα φλάουτα και τα σαξόφωνα είναι σήμερα μεταλλικά, οπότε γιατί λέγονται ξύλινα πνευστά; Επειδή η οικογένεια παίρνει το όνομά της από τον τρόπο που λειτουργεί, όχι από το υλικό. Παλιά τα φλάουτα ήταν φτιαγμένα από ξύλο, και ένα σαξόφωνο χρησιμοποιεί γλωσσίδα από καλάμι.