Basitçe anlatılan İtalyanca müzik terimleri
Dünyada basılan notaların çoğu, nasıl çalacağınızı İtalyanca kelimelerle söyler: ne kadar hızlı, ne kadar yüksek sesle ve hangi duyguyla. İtalyanca bilmenize gerek yok. Onları gruplar halinde öğrenin, her birini gözünüzde canlandırın; akılda kalacaklardır.
Bu derste

Bu kelimeler nasıl okunur
Kelimeler notaların üstüne ya da altına yazılır. Başta yazan Allegro gibi bir hız kelimesi ne kadar hızlı çalacağınızı söyler. Nüans işaretleri ne kadar yüksek sesle çalacağınızı söyler: p, piano'nun (hafif) kısaltmasıdır, f de forte'nin (kuvvetli). (Çalgının tam adı olan pianoforte "hafif-kuvvetli" demektir, çünkü ikisini de çalabiliyordu.) Molto (çok) ya da poco (biraz) gibi küçük yardımcı kelimeler yanlarındaki kelimeyi değiştirir, tıpkı Türkçede "çok" ve "biraz" kelimelerinin yaptığı gibi.
Birçok eserde ♩ = 120 gibi bir sayı da basılıdır. Bu, dakikada 120 vuruş (BPM) demektir: metronomunuzu buna ayarlayın. Bu listedeki BPM sayıları yalnızca kabaca yol gösterir. Kitaplar ve metronomlar birbirinden biraz farklı sayılar verir ve doğru hız esere de bağlıdır.
Gruplara göre bütün terimler
116 terim
Bununla eşleşen terim yok. Daha kısa bir kelime deneyin.
Hız
- Grave 25–45 BPM
- Çok ağır ve ciddi.Yavaş yavaş çalan ağır bir çan.
- Largo 40–60 BPM
- Çok ağır ve geniş.Sakin sakin yürüyen bir fil.
- Lento 45–60 BPM
- Ağır.Bir yaprağın üzerinden geçen salyangoz.
- Larghetto 60–66 BPM
- Ağır, ama largodan biraz daha az ağır.Küçük bir fil: hâlâ yavaş, biraz daha hafif.
- Adagio 66–76 BPM
- Ağır ve rahat.Sakin suda sırtüstü süzülmek.
- Andante 76–108 BPM
- Yürüyüş hızında.Vaktiniz bolken okula yürümek.
- Andantino 84–112 BPM
- Andantedan biraz daha hızlı (bugün çoğu müzisyen böyle anlar).Kısa ve tempolu bir yürüyüş.
- Moderato 108–120 BPM
- Ölçülü, orta hızda.Düz bir yolda bisiklet sürmek.
- Allegretto 112–128 BPM
- Oldukça çabuk ve hafif, allegrodan biraz yavaş.Bir patikada neşeyle sekmek.
- Allegro 120–156 BPM
- Çabuk ve canlı. Kelime "neşeli" anlamına da gelir.Oyun bahçesinde koşmak.
- Vivace 140–176 BPM
- Canlı ve hızlı.Yerinde duramayan bir yavru köpek.
- Presto 168–200 BPM
- Çok hızlı.Hızla kaçan bir tavşan.
- Prestissimo 200+ BPM
- Olabildiğince hızlı.Son hızla koşan bir çita.
Hız değişimi
- accelerando
- Giderek hızlanarak. Kısaltması: accel.İstasyondan ayrılan bir tren.
- ritardando
- Giderek yavaşlayarak. Kısaltması: rit. ya da ritard.Yavaş yavaş duran bir bisiklet.
- rallentando
- Giderek yavaşlayarak (ritardando ile neredeyse aynı). Kısaltması: rall.Yavaşlayarak duran bir atlıkarınca.
- ritenuto
- Tutarak: hemen yavaşla, yavaş yavaş değil. Kısaltması: riten.Pedalı bırakmak değil, frene basmak.
- allargando
- Yavaşlayarak ve genişleyerek, çoğu zaman da güçlenerek.Kolları iki yana açılan görkemli bir final.
- stringendo
- Sıkıştırarak, heyecanla hızlanarak.Otobüs gelirken acele etmek.
- a tempo
- Önceki hıza dön.Bir sapmadan sonra normal yürüyüşünüze dönmek.
- tempo primo
- En baştaki hıza dön. Tempo I diye de yazılır.Başlangıç çizgisine geri dönmek.
- rubato
- İfade için zamanı serbestçe uzatıp kısaltarak.Hikâye anlatırken etki için durup sonra devam etmek.
- fermata
- 𝄐 işareti (Türkçede korona da denir): bu notayı ya da susu yazılandan daha uzun tutun.Videoyu en sevdiğiniz anda durdurmak.
- l'istesso tempo
- Ölçü sayısı (baştaki 3/4 gibi sayılar) değişse bile vuruş hızını aynı tutun.Aynı kalp atışı, farklı dans.
Ses gürlüğü (nüans)
- pianississimo ppp
- Olabildiğince hafif. ppp diye yazılır.Yere konan bir tüy.
- pianissimo pp
- Çok hafif. pp diye yazılır.Kütüphanede fısıldamak.
- piano p
- Hafif. p diye yazılır.Bebek uyusun diye sessizce konuşmak.
- mezzo piano mp
- Orta hafif. mp diye yazılır.Yemek masasında sohbet etmek.
- mezzo forte mf
- Orta kuvvetli. mf diye yazılır.Sınıftaki normal konuşma sesiniz.
- forte f
- Kuvvetli. f diye yazılır.Oyun bahçesinin öbür ucundaki arkadaşınıza seslenmek.
- fortissimo ff
- Çok kuvvetli. ff diye yazılır.Bir futbol maçında tezahürat yapmak.
- fortississimo fff
- Olabildiğince kuvvetli. fff diye yazılır.Tam tepenizde gürleyen gök.
Gürlüğün değişmesi
- crescendo
- Giderek güçlenerek. Kısaltması: cresc., ya da notaların altında açılan uzun bir çatal (uzatılmış bir < gibi).Kabaran bir dalga.
- decrescendo
- Giderek hafifleyerek. Kısaltması: decresc., ya da kapanan uzun bir çatal (uzatılmış bir > gibi). Tek bir notanın üstündeki küçük aksan işareti > ile karıştırmayın.Kumda sönen bir dalga.
- diminuendo
- Giderek hafifleyerek (decrescendo ile aynı). Kısaltması: dim.Uzaklara giden bir araba.
- sforzando
- Tek bir notada ani ve güçlü bir vurgu. sfz ya da sf diye yazılır.Ani bir el çırpışı.
- forte-piano
- Kuvvetli, sonra hemen hafif. fp diye yazılır.Çarpılan bir kapı, ardından sessizlik.
- subito
- Aniden. Subito piano: aniden hafif.Işıkları tek tıkla kapatmak.
- morendo
- Sönerek; hafifleyerek ve genellikle yavaşlayarak.Yavaşça sönen bir mum.
Duygu ve karakter
- dolce
- Tatlı, yumuşak bir şekilde.Ninni söylemek.
- cantabile
- Şarkı söyler gibi, akıcı ve anlamlı.Çalgınız şarkı söylüyormuş gibi çalmak.
- espressivo
- İfadeyle ve duyguyla. Kısaltması: espress.Sizin için önemli bir hikâyeyi anlatmak.
- con brio
- Coşkuyla ve enerjiyle.Tatilin ilk sabahı yataktan fırlamak.
- con fuoco
- Ateşle, tutkuyla.Alev püskürten bir ejderha.
- maestoso
- Görkemli, heybetli ve ağırbaşlı.Salona giren bir kral.
- grazioso
- Zarifçe.Dönen bir balerin.
- giocoso
- Oyunbaz, neşeli bir şekilde.Yün yumağıyla oynayan yavru kediler.
- scherzando
- Şakacı, hafif ve takılır gibi.Saklambaç oynamak.
- leggiero
- Hafifçe, hafif bir dokunuşla.Bir dereyi taşlara basa basa parmak ucunda geçmek.
- pesante
- Ağır ağır, ağırlıkla.Yeri tepen bir dev.
- tranquillo
- Sakin, huzurlu.Gün doğarken sessiz bir göl.
- agitato
- Huzursuz ve heyecanlı.Sınav sonuçlarını beklemek.
- animato
- Canlı, hayat dolu (çoğu zaman biraz daha hızlı).Canlanan bir çizgi film.
- sostenuto
- Sürdürerek: notaları dolgun tutun, çoğu zaman biraz daha yavaş.Şarkı söylerken uzun bir nefesi tutmak.
- misterioso
- Gizemli bir şekilde.Elde fenerle karanlık bir mağaraya girmek.
- appassionato
- Tutkuyla.En çok sevdiğiniz şeyden söz etmek.
- semplice
- Sade, fazladan süs olmadan.Bir bardak sade su.
- tenero
- Şefkatle.Avuçlarınızda küçük bir kuş tutmak.
Her nota nasıl çalınır
- legato
- Bağlı ve akıcı, notalar arasında boşluk olmadan.Kalemi kaldırmadan bir çizgi çekmek.
- staccato
- Kısa ve kesik. Notanın üstündeki ya da altındaki bir noktayla gösterilir.Baloncukları tek tek patlatmak.
- staccatissimo
- Çok kısa ve keskin. Küçük bir kamayla gösterilir.Teneke çatıya vuran yağmur damlaları.
- tenuto
- Notayı tam süresince, belki biraz daha uzun tutun. Kısa bir çizgiyle gösterilir.Kapı ziline basıp basılı tutmak.
- marcato
- Belirgin: her nota güçlü ve net. ^ işaretiyle gösterilir.Uygun adım yürüyen askerlerin postalları.
- accent
- Bu notayı komşularından daha güçlü çalın. Notanın üstünde ya da altında küçük bir > ile gösterilir. (Kelime İngilizcedir; Türkçede aksan ya da vurgu, İtalyancada accento denir.)Bir cümlede tek bir kelimeyi daha yüksek sesle söylemek.
- portato
- Legato ile staccato arası: hafifçe ayrılmış, yumuşakça bastırılmış notalar. Bir bağ çizgisinin altındaki noktalarla (ya da kısa çizgilerle) gösterilir.Yumuşak kardaki ayak sesleri.
- glissando
- Bir notadan ötekine aradaki notaların üzerinden kayarak geçmek. Kısaltması: gliss.Parktaki kaydıraktan kaymak.
- tremolo
- Bir notanın çok hızlı tekrarı ya da iki nota arasında çok hızlı gidip gelme. Kısaltması: trem.Bir sinek kuşunun kanatları.
- trill
- Bir notayı üstündeki notayla hızla değiştirerek çalmak. tr ile gösterilir. (Kelime İngilizcedir; Türkçede tril, İtalyancada trillo denir.)Bir kuşun cıvıltılı şarkısı.
- arpeggio
- Bir akorun notalarını, arp gibi, birbiri ardına çalın. Türkçede arpej denir.Basamak taşlarına tek tek basarak tırmanmak.
Tekrarlar ve yol işaretleri
- 𝄆 … 𝄇
- Tekrar işaretleri 𝄆 … 𝄇: aralarındaki müziği iki kez çalın. Yalnızca bitiş işareti 𝄇 varsa en başa dönün.Bir şarkıda yeniden oynat düğmesine basmak.
- da capo
- Baştan. Kısaltması: D.C.Bir kutu oyununda başa dönmek.
- dal segno
- 𝄋 işaretine dön. Kısaltması: D.S.Kitap ayracının olduğu yere dönmek.
- al fine
- Ve Fine kelimesine kadar çalın. D.C. al Fine: başa dönün ve Fine'da durun."Son durak" yazan durağa kadar gitmek.
- al coda
- D.C. ya da D.S.'den sonra "To Coda" işaretine 𝄌 gelince Coda'ya atlayın: aynı işaretle başlayan bitiş bölümüne.Bitişe kestirmeden gitmek.
- fine
- Son (D.C. ya da D.S. ile kullanılır).Bir kitabın son sayfası.
- coda
- Sondaki kapanış bölümü. İşareti 𝄌.Eserin kuyruğu.
- segno
- D.S.'nin sizi geri gönderdiği 𝄋 işareti.Yeri gösteren bir bayrak.
- volta
- 1. ve 2. bitiş parantezleri (1. ve 2.). İlk seferde 1. bitişi çalın, sonra tekrar işaretine dönün. İkinci seferde 1. bitişi atlayıp 2. bitişi çalın.Aynı odadan çıkan iki farklı kapı.
- bis
- İki kez: bu kısa bölümü tekrarlayın.Bir kez "bir daha!" demek.
- simile
- Aynı şekilde devam edin.Bir sonraki sırayı aynı desenle örmek.
- attacca
- Ara vermeden doğrudan sonraki bölüme geçin.Birbirine bağlı iki tren vagonu.
Küçük yardımcı kelimeler
- molto
- Çok. Molto allegro: çok çabuk.Ekstra acılı.
- poco
- Biraz. Poco più mosso: biraz daha hızlı.Bir tutam tuz.
- poco a poco
- Azar azar, yavaş yavaş.Bir tepeye adım adım tırmanmak.
- più
- Daha. Più forte: daha kuvvetli.Bir kaşık daha.
- meno
- Daha az. Meno mosso: daha az hareketli, daha yavaş.Bir kaşık eksik.
- assai
- Çok, epey. Allegro assai: çok çabuk.Gerçekten, sahiden.
- non troppo
- Çok fazla değil. Allegro non troppo: çabuk, ama fazla çabuk değil.Hızlı, ama koridorda koşmadan.
- sempre
- Her zaman, hep. Sempre piano: hep hafif kalın.Yolculuk boyunca emniyet kemerini takılı tutmak.
- mosso
- Hareketli, devinimli.İleri doğru süzülen bir kayık.
- con moto
- Hareketle, akışı sürdürerek.Kararlı adımlarla yürümek.
- con
- İle.Tereyağlı ekmek.
- senza
- -sız, olmadan.Şekersiz çay.
- ma
- Ama.Hızlı, ama dikkatli.
- quasi
- Neredeyse, sanki.Neredeyse bir şarkı gibi.
Birlikte çalmak
- tutti
- Herkes çalar.Bütün sınıfın birlikte şarkı söylemesi.
- solo
- Tek bir çalıcı tek başına.Spot ışığında tek bir ses.
- soli
- Küçük bir grup özel bölümü çalar.Sahnede birkaç arkadaş.
- divisi
- Bir bölümdeki çalıcılar partilere ayrılır. Kısaltması: div.Bir sınıftan iki takım.
- unisono
- Herkes yeniden aynı notalarda (divisiden sonra). Kısaltması: unis.Herkes yeniden tek takımda.
- a due
- İki çalıcı da aynı partiyi çalar. a 2 diye yazılır.Aynı şeyi söyleyen ikizler.
- ad libitum
- Serbestçe, istediğiniz gibi. Kısaltması: ad lib.Malzemelerinizi kendiniz seçmek.
- tacet
- Bu çalgı bu bölümde susar.Sıranızı sessizce beklemek.
- colla voce
- Şarkıcının zamanlamasını izleyin.Partnerinizin yönlendirmesiyle dans etmek.
Çalgı teknikleri
- pizzicato
- Teli yay yerine parmakla çekin. Kısaltması: pizz.Bir lastik bandı çekip bırakmak.
- arco
- Yeniden yay kullanın (pizzicatodan sonra).Uzun bir fırça darbesiyle boyamak.
- con sordino
- Surdinle, daha hafif ve örtülü bir ses için. Kısaltması: con sord.Bir atkının arkasından konuşmak.
- senza sordino
- Surdinsiz.Atkıyı çıkarmak.
- sul ponticello
- Yayı köprüye yakın çekin; camsı, fısıltılı bir ses için.Hayalet gibi bir fısıltı.
- col legno
- Yayın tahta kısmıyla çalın.Bir çite sopayla vurmak.
- una corda
- Piyano: hafifletme (sol) pedalına basın.Sesin üstüne bir battaniye örtmek.
- tre corde
- Piyano: hafifletme pedalını bırakın.Battaniyeyi kaldırmak.
- ottava
- 8va: yazılandan bir oktav yukarıda (daha ince) çalın. 8vb: bir oktav aşağıda (daha kalın).Asansörle bir kat yukarı (ya da aşağı) çıkmak.
- loco
- Bir ottavadan sonra yazılan yüksekliğe dönün.Kendi katınıza dönmek.
- mano destra
- Sağ el. Kısaltması: m.d. (İngilizce kitaplarda R.H. de olabilir.)El salladığınız el (çoğu insan için).
- mano sinistra
- Sol el. Kısaltması: m.s. (İngilizce kitaplarda L.H. de olabilir.)Öbür el.
Piyano sesi: Salamander Grand Piano, Alexander Holm (CC BY 3.0).