Houtblazers: spelen met lucht

Een buis vol trillende lucht

In een houtblazer zit een buis. Als de lucht in de buis trilt, hoor je een toon. Een lange buis geeft een lage toon en een korte buis een hoge.

Houtblazers hebben gaten langs de buis, afgedekt door vingers of door kleine metalen kleppen. Een gat openen is alsof je de buis korter maakt, dus de toon gaat omhoog. Als je de gaten weer sluit, wordt de buis lang en gaat de toon omlaag.

Drie manieren om het trillen te starten

Een houtblazer brengt de lucht op drie manieren aan het trillen. De dwarsfluit en de blokfluit gebruiken een rand. De klarinet en de saxofoon gebruiken één riet. De hobo en de fagot gebruiken twee rietjes. Een riet is een dun stukje riet (een plant) dat gonst als je erlangs blaast.

Dwarsfluit

De speler blaast over een gat, zoals over een fles. Tegenwoordig meestal van metaal. De piepkleine piccolo is het hoge neefje.

Blokfluit

Een eenvoudige, fluitjesachtige fluit, vaak het eerste instrument dat kinderen op school leren.

Klarinet

Eén riet op een mondstuk. Een warme, zachte klank die heel hoog en heel laag kan spelen.

Hobo

Twee rietjes aan elkaar gebonden. Een heldere, zingende klank. In veel orkesten speelt de hobo de toon waarop iedereen stemt.

Fagot

Een heel lange buis, dubbelgevouwen, met twee rietjes op een gebogen metalen pijpje. Een diepe, grappige, rijke klank.

Saxofoon

Eén riet, maar een gebogen metalen lichaam. Uitgevonden door Adolphe Sax in de jaren 1840 (hij nam er in 1846 patent op) en geliefd in de jazz.

Waarom ‘hout’blazers als ze van metaal zijn?

Dwarsfluiten en saxofoons zijn tegenwoordig van metaal, dus waarom heten ze houtblazers? Omdat de familie genoemd is naar hoe ze werkt, niet naar het materiaal. Lang geleden werden fluiten van hout gemaakt, en een saxofoon gebruikt een riet dat van een plant gemaakt is.