ชื่อโน้ต: ตัวอักษรทั้งเจ็ดของดนตรี
ดนตรีมีเพลงเป็นพัน ๆ เพลง แต่มีชื่อโน้ตแค่เจ็ดชื่อ ชื่อเหล่านี้วนซ้ำไปเรื่อย ๆ เหมือนเจ็ดวันในสัปดาห์ เมื่อรู้จักชื่อทั้งเจ็ดและตำแหน่งบนเปียโนแล้ว เรื่องอื่น ๆ ในดนตรีจะง่ายขึ้นทันที
ในบทเรียนนี้

เจ็ดชื่อ เหมือนวันในสัปดาห์
ในระบบสากล โน้ตตั้งชื่อด้วยตัวอักษรภาษาอังกฤษเจ็ดตัวแรก: A B C D E F G บทเรียนส่วนใหญ่เริ่มจาก C เราก็จะเริ่มจาก C เหมือนกัน: C D E F G A B
หลัง B ก็กลับมาเป็น C อีกครั้ง เหมือนวันจันทร์ที่วนกลับมาหลังวันอาทิตย์ C ตัวใหม่ฟังเหมือนเป็นโน้ตเดียวกับตัวเดิม เพียงแต่สูงขึ้น คุณจะได้ยินแบบนี้เมื่อผู้ชายกับเด็กร้องเพลงเดียวกันพร้อมกัน: ฟังเป็นทำนองเดียว แต่เสียงของเด็กสูงกว่าเท่ากับระยะนี้พอดี
จาก C ตัวหนึ่งไปถึง C ตัวถัดไปเรียกว่าออกเทฟ (Octave) คำว่า "ออกต์" แปลว่าแปด เหมือนหนวดแปดเส้นของปลาหมึกยักษ์ (octopus) แต่มีชื่อแค่เจ็ดชื่อ ทำไมถึงเป็นแปด? เพราะเรานับ C ทั้งสองตัว: C D E F G A B C เหมือนนับจากวันจันทร์หนึ่งไปถึงวันจันทร์ถัดไป ถ้านับวันจันทร์ทั้งสองวันก็จะได้แปดวัน
วิธีหาโน้ต C บนเปียโน
ดูที่ลิ่มดำ ลิ่มดำจะอยู่เป็นกลุ่ม: สองลิ่มติดกัน แล้วสามลิ่มติดกัน แล้วสอง แล้วสาม ไปเรื่อย ๆ ตลอดแป้น
C คือลิ่มขาวที่อยู่ทางซ้ายของลิ่มดำกลุ่มละสองทุกกลุ่มพอดี ลองนึกว่าลิ่มดำสองลิ่มเป็นหลังคาเล็ก ๆ และ C คือประตูด้านซ้ายของบ้าน
เมื่อเจอ C แล้ว ลิ่มขาวที่ไล่ไปทางขวาคือ D E F G A B แล้วก็ C ตัวถัดไป
ลองดู: แตะ C ทุกตัวบนคีย์บอร์ดด้านบน ทุกตัวฟังคล้ายกัน ต่างกันแค่สูงหรือต่ำ
โด เร มี: ชื่อสำหรับร้อง
นักร้องมักใช้พยางค์แทนตัวอักษร เพราะร้องง่ายกว่า: โด เร มี ฟา ซอล ลา ที (Do Re Mi Fa Sol La Ti) บางประเทศใช้ ซี (Si) แทน ที
ในไทย หลายคนเรียกโน้ตว่า โด เร มี ฟา ซอล ลา ที มาตั้งแต่เรียนดนตรีที่โรงเรียน และบนคีย์บอร์ดหรือขลุ่ยรีคอร์เดอร์ โด มักหมายถึง C แบบนี้เรียกว่า "โดคงที่" (fixed Do) ส่วนตัวอักษร C D E เป็นชื่อสากลที่เว็บไซต์นี้ใช้ ใช้เขียนชื่อคอร์ด และใช้ในแอปส่วนใหญ่ ในอีกหลายที่ โดยเฉพาะในชั้นเรียนร้องเพลง โด คือ "โน้ตบ้าน" ของเพลงในบันไดเสียงเมเจอร์ (โน้ตที่ฟังแล้วรู้สึกว่าเพลงจบ) ไม่ว่าโน้ตนั้นจะเป็นตัวไหน แบบนี้เรียกว่า "โดเคลื่อนที่" (movable Do) ทั้งสองแบบใช้กันทั่วไป ครูหรือหนังสือของคุณจะบอกว่าใช้แบบไหน
| ชื่อตัวอักษร | ชื่อสำหรับร้อง |
|---|---|
| C | Do |
| D | Re |
| E | Mi |
| F | Fa |
| G | Sol |
| A | La |
| B | Si / Ti |
ตัวเลขหลังตัวอักษร: อยู่ชั้นไหน?
เปียโนมี C หลายตัว เราจึงเติมตัวเลขเพื่อบอกว่าเป็นตัวไหน เหมือนชั้นของตึกสูง C ที่อยู่ใกล้กลางเปียโนคือ C4 หรือที่เรียกว่าโดกลาง (Middle C) (คีย์บอร์ดและแอปบางตัวเรียกว่า C3) C ที่อยู่สูงกว่าคือ C5 ที่อยู่ต่ำกว่าคือ C3
ตัวเลขจะเพิ่มขึ้นหนึ่งทุกครั้งที่ถึง C: ลิ่มที่อยู่ถัดจาก B3 คือ C4 โน้ต A ที่อยู่เหนือโดกลางคือ A4 ซึ่งสั่น 440 ครั้งต่อวินาที วงออร์เคสตราและเครื่องตั้งเสียงใช้โน้ตนี้เป็นเสียงมาตรฐานร่วมกันในการตั้งเสียง
ชื่อโน้ตทั่วโลก
โน้ตเหมือนกันทุกที่ แต่ชื่อเรียกต่างกันไปในแต่ละประเทศ นี่คือชื่อที่ใช้กันในไทย และชื่อแบบอื่นที่คุณอาจเจอในหนังสือและวิดีโอ
| C | D | E | F | G | A | B | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ตัวอักษรสากล (อังกฤษ) | C | D | E | F | G | A | B |
| ชื่อโน้ตแบบไทย (เมื่อ โด = C) | โด | เร | มี | ฟา | ซอล | ลา | ที |
| ตัวย่อที่ใช้เขียนโน้ตแบบไทย | ด | ร | ม | ฟ | ซ | ล | ท |
| พยางค์ร้องแบบอิตาลี ฝรั่งเศส สเปน… | Do | Re | Mi | Fa | Sol | La | Si |
| ตัวอักษรเยอรมัน | C | D | E | F | G | A | H |
ในภาษาเยอรมัน B หมายถึงโน้ตที่ภาษาอังกฤษเรียกว่า B♭ ส่วนลิ่มขาว B เรียกว่า H ถ้าหนังสือภาษาเยอรมันเขียนว่า H ให้นึกว่าเป็น B
แบบทดสอบสั้น ๆ: ลิ่มนี้ชื่ออะไร
จะมีลิ่มหนึ่งสว่างขึ้นบนคีย์บอร์ด ให้เลือกชื่อของลิ่มนั้น ดูกลุ่มลิ่มดำแบบสองลิ่มและสามลิ่มเพื่อช่วยหา
เสียงเปียโน: Salamander Grand Piano โดย Alexander Holm (สัญญาอนุญาต CC BY 3.0)