Sowlea

ชื่อโน้ต: ตัวอักษรทั้งเจ็ดของดนตรี

ดนตรีมีเพลงเป็นพัน ๆ เพลง แต่มีชื่อโน้ตแค่เจ็ดชื่อ ชื่อเหล่านี้วนซ้ำไปเรื่อย ๆ เหมือนเจ็ดวันในสัปดาห์ เมื่อรู้จักชื่อทั้งเจ็ดและตำแหน่งบนเปียโนแล้ว เรื่องอื่น ๆ ในดนตรีจะง่ายขึ้นทันที

ตรวจทานเมื่อ 7 ตุลาคม 2569

ในบทเรียนนี้

เจ็ดชื่อ เหมือนวันในสัปดาห์

ในระบบสากล โน้ตตั้งชื่อด้วยตัวอักษรภาษาอังกฤษเจ็ดตัวแรก: A B C D E F G บทเรียนส่วนใหญ่เริ่มจาก C เราก็จะเริ่มจาก C เหมือนกัน: C D E F G A B

หลัง B ก็กลับมาเป็น C อีกครั้ง เหมือนวันจันทร์ที่วนกลับมาหลังวันอาทิตย์ C ตัวใหม่ฟังเหมือนเป็นโน้ตเดียวกับตัวเดิม เพียงแต่สูงขึ้น คุณจะได้ยินแบบนี้เมื่อผู้ชายกับเด็กร้องเพลงเดียวกันพร้อมกัน: ฟังเป็นทำนองเดียว แต่เสียงของเด็กสูงกว่าเท่ากับระยะนี้พอดี

จาก C ตัวหนึ่งไปถึง C ตัวถัดไปเรียกว่าออกเทฟ (Octave) คำว่า "ออกต์" แปลว่าแปด เหมือนหนวดแปดเส้นของปลาหมึกยักษ์ (octopus) แต่มีชื่อแค่เจ็ดชื่อ ทำไมถึงเป็นแปด? เพราะเรานับ C ทั้งสองตัว: C D E F G A B C เหมือนนับจากวันจันทร์หนึ่งไปถึงวันจันทร์ถัดไป ถ้านับวันจันทร์ทั้งสองวันก็จะได้แปดวัน

คีย์บอร์ดเปียโน: แตะลิ่มเพื่อฟังเสียง

วิธีหาโน้ต C บนเปียโน

ดูที่ลิ่มดำ ลิ่มดำจะอยู่เป็นกลุ่ม: สองลิ่มติดกัน แล้วสามลิ่มติดกัน แล้วสอง แล้วสาม ไปเรื่อย ๆ ตลอดแป้น

C คือลิ่มขาวที่อยู่ทางซ้ายของลิ่มดำกลุ่มละสองทุกกลุ่มพอดี ลองนึกว่าลิ่มดำสองลิ่มเป็นหลังคาเล็ก ๆ และ C คือประตูด้านซ้ายของบ้าน

เมื่อเจอ C แล้ว ลิ่มขาวที่ไล่ไปทางขวาคือ D E F G A B แล้วก็ C ตัวถัดไป

ลองดู: แตะ C ทุกตัวบนคีย์บอร์ดด้านบน ทุกตัวฟังคล้ายกัน ต่างกันแค่สูงหรือต่ำ

โด เร มี: ชื่อสำหรับร้อง

นักร้องมักใช้พยางค์แทนตัวอักษร เพราะร้องง่ายกว่า: โด เร มี ฟา ซอล ลา ที (Do Re Mi Fa Sol La Ti) บางประเทศใช้ ซี (Si) แทน ที

ในไทย หลายคนเรียกโน้ตว่า โด เร มี ฟา ซอล ลา ที มาตั้งแต่เรียนดนตรีที่โรงเรียน และบนคีย์บอร์ดหรือขลุ่ยรีคอร์เดอร์ โด มักหมายถึง C แบบนี้เรียกว่า "โดคงที่" (fixed Do) ส่วนตัวอักษร C D E เป็นชื่อสากลที่เว็บไซต์นี้ใช้ ใช้เขียนชื่อคอร์ด และใช้ในแอปส่วนใหญ่ ในอีกหลายที่ โดยเฉพาะในชั้นเรียนร้องเพลง โด คือ "โน้ตบ้าน" ของเพลงในบันไดเสียงเมเจอร์ (โน้ตที่ฟังแล้วรู้สึกว่าเพลงจบ) ไม่ว่าโน้ตนั้นจะเป็นตัวไหน แบบนี้เรียกว่า "โดเคลื่อนที่" (movable Do) ทั้งสองแบบใช้กันทั่วไป ครูหรือหนังสือของคุณจะบอกว่าใช้แบบไหน

ชื่อตัวอักษรและชื่อสำหรับร้อง
ชื่อตัวอักษรชื่อสำหรับร้อง
CDo
DRe
EMi
FFa
GSol
ALa
BSi / Ti

ลิ่มดำ: ชาร์ป ♯ และแฟลต ♭

ลิ่มดำได้ชื่อตามลิ่มขาวที่อยู่ข้าง ๆ ชาร์ป ♯ แปลว่า "ลิ่มถัดไปที่สูงขึ้นทันที": ลิ่มดำที่อยู่ทางขวาของ C พอดีคือ C♯ (ซีชาร์ป) แฟลต ♭ แปลว่า "ลิ่มถัดไปที่ต่ำลงทันที": ลิ่มดำที่อยู่ทางซ้ายของ D พอดีคือ D♭ (ดีแฟลต)

ดังนั้น C♯ กับ D♭ คือลิ่มเดียวกันที่มีสองชื่อ เหมือนเพื่อนที่มีทั้งชื่อจริงและชื่อเล่น จะใช้ชื่อไหนขึ้นอยู่กับดนตรีที่อยู่รอบ ๆ

มีสองตำแหน่งที่ไม่มีลิ่มดำคั่นกลาง: E–F และ B–C ลิ่มขาวเหล่านี้อยู่ติดกันอยู่แล้ว E♯ จึงเป็นลิ่มเดียวกับ F และ B♯ ก็คือ C คุณจะไม่ค่อยเห็นชื่อเหล่านี้ แต่ตอนนี้คุณรู้แล้วว่าทำไมถึงมี (กลับกันก็เหมือนกัน: F♭ คือ E และ C♭ คือ B) ในบางบันไดเสียงอาจเจอดับเบิลชาร์ป 𝄪 (สูงขึ้นสองลิ่ม) หรือดับเบิลแฟลต 𝄫 (ต่ำลงสองลิ่ม) ด้วย: F𝄪 เล่นที่ลิ่ม G

เครื่องหมายเนเชอรัล ♮ ยกเลิกชาร์ปหรือแฟลต และพาโน้ตกลับไปที่ลิ่มขาวตามปกติ

คีย์บอร์ดเปียโน: แตะลิ่มเพื่อฟังเสียง

ตัวเลขหลังตัวอักษร: อยู่ชั้นไหน?

เปียโนมี C หลายตัว เราจึงเติมตัวเลขเพื่อบอกว่าเป็นตัวไหน เหมือนชั้นของตึกสูง C ที่อยู่ใกล้กลางเปียโนคือ C4 หรือที่เรียกว่าโดกลาง (Middle C) (คีย์บอร์ดและแอปบางตัวเรียกว่า C3) C ที่อยู่สูงกว่าคือ C5 ที่อยู่ต่ำกว่าคือ C3

ตัวเลขจะเพิ่มขึ้นหนึ่งทุกครั้งที่ถึง C: ลิ่มที่อยู่ถัดจาก B3 คือ C4 โน้ต A ที่อยู่เหนือโดกลางคือ A4 ซึ่งสั่น 440 ครั้งต่อวินาที วงออร์เคสตราและเครื่องตั้งเสียงใช้โน้ตนี้เป็นเสียงมาตรฐานร่วมกันในการตั้งเสียง

ชื่อโน้ตทั่วโลก

โน้ตเหมือนกันทุกที่ แต่ชื่อเรียกต่างกันไปในแต่ละประเทศ นี่คือชื่อที่ใช้กันในไทย และชื่อแบบอื่นที่คุณอาจเจอในหนังสือและวิดีโอ

โน้ตเจ็ดตัวเดียวกันในระบบชื่อต่าง ๆ
CDEFGAB
ตัวอักษรสากล (อังกฤษ)CDEFGAB
ชื่อโน้ตแบบไทย (เมื่อ โด = C)โดเรมีฟาซอลลาที
ตัวย่อที่ใช้เขียนโน้ตแบบไทยดรมฟซลท
พยางค์ร้องแบบอิตาลี ฝรั่งเศส สเปน…DoReMiFaSolLaSi
ตัวอักษรเยอรมันCDEFGAH

ในภาษาเยอรมัน B หมายถึงโน้ตที่ภาษาอังกฤษเรียกว่า B♭ ส่วนลิ่มขาว B เรียกว่า H ถ้าหนังสือภาษาเยอรมันเขียนว่า H ให้นึกว่าเป็น B

แบบทดสอบสั้น ๆ: ลิ่มนี้ชื่ออะไร

จะมีลิ่มหนึ่งสว่างขึ้นบนคีย์บอร์ด ให้เลือกชื่อของลิ่มนั้น ดูกลุ่มลิ่มดำแบบสองลิ่มและสามลิ่มเพื่อช่วยหา

บทเรียนถัดไปขั้นคู่: โน้ตสองตัวห่างกันแค่ไหน

เสียงเปียโน: Salamander Grand Piano โดย Alexander Holm (สัญญาอนุญาต CC BY 3.0)