Symbole akordów: przewroty i czytanie akordów
W lekcji „Akordy” akordy były budowane jak wieże z dźwiękiem podstawowym na dole. Prawdziwi muzycy często układają te same dźwięki w innej kolejności, a w śpiewnikach krótkie symbole, takie jak C/E albo Csus4, mówią dokładnie, co zagrać. Oto jak odwrócić akord i jak czytać małe litery nad słowami piosenki.
W tej lekcji
Te same dźwięki, inny dół
Akord C-dur to zawsze C, E i G. Możesz je jednak ułożyć w różnej kolejności. Kiedy dźwięk podstawowy C jest najniższy, akord jest w postaci zasadniczej. Przenieś C na samą górę, a najniższym dźwiękiem będzie E: to pierwszy przewrót. Przenieś na górę także E, a na dole znajdzie się G: to drugi przewrót.
Nazwa akordu się nie zmienia. To wciąż C-dur, z tymi samymi trzema dźwiękami. Zmienia się najniższy dźwięk, a to twoje uszy zauważają najbardziej. Postać zasadnicza brzmi stabilnie i spokojnie. Pierwszy przewrót brzmi lżej, a drugi przewrót może brzmieć tak, jakby się pochylał i na coś czekał.
- C na dole: C E G. Stabilnie i spokojnie.
- E na dole: E G C. Ten sam akord, lżejszy.
- G na dole: G C E. Ten sam akord, pochylony.
Spróbuj: zagraj na fortepianie C E G, potem podnieś C i połóż je na górze. Zrób to jeszcze raz. To już wszystkie trzy położenia.
Po co muzycy odwracają akordy
Zagraj C, F, G i C, każdy w postaci zasadniczej, a twoja ręka musi skakać w górę i w dół po klawiaturze. To ciężka praca, a akordy brzmią trochę nierówno.
Teraz dla każdego akordu wybierz taki przewrót, którego dźwięki są najbliżej poprzedniego akordu. Dźwięki wspólne dla dwóch akordów mogą po prostu zostać na miejscu, a pozostałe przesuwają się tylko o krok lub dwa. Ręka prawie się nie przemieszcza, a akordy płynnie przechodzą jeden w drugi. Dlatego pianiści i gitarzyści cały czas używają przewrotów, kiedy akompaniują piosence.
- C, F, G, C, wszystkie w postaci zasadniczej: prawa ręka skacze.
- Te same cztery akordy w przewrotach: prawa ręka prawie się nie rusza.
Ukośnik: który dźwięk idzie na dół
W śpiewnikach najniższy dźwięk można pokazać ukośnikiem (slashem). C/E znaczy: zagraj akord C z E jako najniższym dźwiękiem. Czytamy to „C z E w basie”. C/E to więc pierwszy przewrót C, a C/G to drugi przewrót.
Dźwięk po ukośniku nie musi nawet należeć do akordu. C/B (po polsku C/H) to akord C nad dźwiękiem B (H) w basie. Takich akordów ze slashem często używa się po to, żeby bas płynnie schodził w dół albo wspinał się w górę, krok po kroku, podczas gdy ręka nad nim stoi prawie w miejscu.
- Ręka gra ten sam akord C; zmienia się tylko dźwięk w basie.
- C, C/B, Am, Am/G, F: bas schodzi w dół o jeden dźwięk naraz.
Czytanie symboli akordów
Symbol akordu zaczyna się wielką literą: to dźwięk podstawowy. Sama litera oznacza akord durowy, więc C to C-dur. Małe litery i cyfry po niej mówią o barwie. Znasz je z lekcji „Akordy”: m oznacza moll, dim akord zmniejszony, aug akord zwiększony, 7 dodaje septymę, maj7 dodaje septymę wielką, a m7 to akord molowy z septymą.
Różne książki zapisują ten sam akord na różne sposoby. Możesz zobaczyć minus dla molla (C−), kółeczko dla akordu zmniejszonego (C°), plus dla zwiększonego (C+) i trójkąt dla septymy wielkiej (CΔ7). To te same akordy. Naciskaj przyciski, żeby usłyszeć każdy z nich zbudowany od C.
- C E G: durowy, jasny.
- C E♭ G: molowy, łagodniejszy.
- C E G B♭: niespokojny, chce iść dalej.
- C E G B (H): gładki i marzycielski.
- C E♭ G B♭: miękki i spokojny.
- C E♭ G♭: napięty.
- C E G♯: unoszący się i niespokojny.
Sus, add i 6: jeszcze kilka barw
W akordzie sus (skrót od angielskiego suspended, czyli „zawieszony”) środkowy dźwięk zostaje zamieniony. Csus2 ma D zamiast E (C D G), a Csus4 ma F zamiast E (C F G). Bez tercji akord nie jest ani durowy, ani molowy, więc brzmi otwarcie i trochę niedokończenie. W dawniejszej muzyce F z Csus4 zwykle schodziło do E. W wielu piosenkach pop akord sus po prostu zostaje taki, jaki jest.
Add znaczy, że do zwykłego akordu dodano dźwięk. Cadd9 to akord C z dodatkowym D na górze (C E G D), ale bez septymy. C6 to akord C z dodanym A (C E G A), o ciepłym, łagodnym brzmieniu. Porównaj Csus4 i C, a potem posłuchaj Cadd9 i C6.
- C D G: otwarty, ani durowy, ani molowy.
- C F G: otwarty, jakby wstrzymał oddech.
- F schodzi do E, a akord robi wydech.
- C E G + D: akord C z iskierką.
- C E G + A: ciepły i łagodny.
Czytanie śpiewnika
Wiele śpiewników i stron internetowych drukuje tylko słowa i melodię, a nad nimi symbole akordów. Każdy symbol stoi tam, gdzie zaczyna się dany akord, a ty grasz go dalej, aż pojawi się następny symbol.
Oto nasza własna krótka melodia z akordami C | Am | F G7 | C: jeden akord na takt, oprócz trzeciego taktu, w którym są dwa. Posłuchaj, jak bas i akordy zmieniają się pod melodią.
- Krótka melodia, w której akordy zmieniają się tam, gdzie mówią symbole.
Spróbuj: weź dowolną piosenkę z symbolami akordów i czytaj akordy na głos w rytmie, wypowiadając każdą nazwę wtedy, gdy przychodzi jej kolej.
Dźwięk fortepianu: Salamander Grand Piano, autor Alexander Holm (CC BY 3.0).