Çalgı aileleri: her biri sesi nasıl çıkarır

Her ses bir sallanmadır

Parmaklarınızı boğazınıza hafifçe koyun ve mırıldanın. Bir gıdıklanma hissedersiniz. O gıdıklanma titreşimdir: bir şeyin çok hızlı ileri geri hareket etmesi. Fısıltıdan davula kadar duyduğunuz her ses, bir şeyin sallanmasıyla başlar.

Sallanma çevresindeki havayı iter, hava da sallanmayı kulağınıza taşır. Bir şeyin ne kadar hızlı sallandığı, sesin ne kadar tiz ya da pes olacağını belirler. Hızlı sallanma tiz duyulur, bir fare ciyaklaması gibi. Yavaş sallanma pes duyulur, büyük bir davul gibi.

Çalgılar, bilerek bir titreşim yapmak, onu sürdürmek ve duyulacak kadar yüksek sesli yapmak için icat edilmiş akıllı makinelerdir.

Deneyin: iki parmağınızın arasına bir lastik bant gerin ve çekip bırakın. Bulanıklaşmasını izleyin. Şimdi daha sıkı gerin ve yine çekip bırakın: ses daha tiz oldu.

Aileler

Müzisyenler çalgıları, titreşimi neyin yaptığına göre ailelere ayırır. İşte aileler.

Telli çalgılar

Gerili bir tel, çekildiğinde, yayla sürtüldüğünde ya da vurulduğunda titreşir. Keman, viyolonsel, gitar, arp.

Tahta üflemeliler

Bir kenarın üzerinden ya da bir kamışın arasından üflenen hava, borunun içinde titreşir. Flüt, klarnet, obua, saksafon.

Bakır üflemeliler

Çalan kişinin dudakları metal bir ağızlığın içinde vızıldar, boru da bu vızıltıyı büyütür. Trompet, korno, trombon, tuba.

Vurmalı çalgılar

Bir şey vurulur, sallanır ya da sürtülür. Davullar, zil, ksilofon, üçgen.

Tuşlu çalgılar

Bir sıra tuş sesi yönetir. Piyano küçük çekiçlerle tellere vurur; org havayı borulardan geçirir.

İnsan sesi

Akciğerlerinizden gelen hava, boğazınızdaki iki küçük kıvrımı titreştirir. Ağzınız sesi sözcüklere ve notalara dönüştürür.

Büyük pes, küçük tiz

Bir ailenin içinde en büyük çalgılar genellikle en pes sesleri, en küçükler genellikle en tiz sesleri çalar. Uzun bir tel, uzun bir boru ya da büyük bir davul, kısa ve küçük olanlardan daha yavaş titreşir.

Keman küçüktür ve tiz sesle şarkı söyler. Kontrbas bir yetişkin kadar uzundur ve pes sesle gümbürder. Pikolo, çok tiz ve pırıltılı bir sesi olan minik bir flüttür; tuba ise derin, yuvarlak bir sesi olan kocaman bir bakır üflemelidir.

Hangi aileyi duyuyorsunuz?

Bir dahaki sefere bir şarkı dinlerken aileleri adlandırmayı deneyin. Bu ses bir telden mi geliyor, birinin üflemesinden mi, yoksa bir şeye vurulmasından mı? Birçok şarkı üç dört aileyi birlikte kullanır; seslerin bu karışımına müzisyenler müziğin tınısı der.

Deneyin: çok sevdiğiniz bir şarkı seçin ve duyabildiğiniz her çalgıyı yazın. Sonra her birini ailesine yerleştirin.