Các họ nhạc cụ: mỗi họ tạo ra âm thanh thế nào

Mọi âm thanh đều là sự rung

Đặt nhẹ các ngón tay lên cổ họng rồi ngân nga. Bạn sẽ thấy nhồn nhột. Cảm giác nhồn nhột đó là sự rung: một thứ gì đó chuyển động tới lui rất nhanh. Mọi âm thanh bạn nghe, từ tiếng thì thầm đến tiếng trống, đều bắt đầu từ một thứ gì đó đang rung.

Sự rung đẩy không khí xung quanh, và không khí mang sự rung đến tai bạn. Vật rung nhanh hay chậm quyết định nốt nhạc cao hay thấp. Rung nhanh nghe cao, như tiếng chuột chít. Rung chậm nghe thấp, như chiếc trống lớn.

Nhạc cụ là những cỗ máy thông minh để tạo ra sự rung một cách có chủ ý, giữ cho nó tiếp tục và làm cho nó đủ to để nghe thấy.

Thử xem: căng một sợi dây thun giữa hai ngón tay rồi bật nhẹ. Xem nó mờ đi vì rung. Giờ kéo căng hơn rồi bật lại: nốt nhạc cao hơn.

Các họ nhạc cụ

Các nhạc công chia nhạc cụ thành các họ dựa vào thứ tạo ra sự rung. Đây là các họ.

Bộ dây

Một sợi dây căng sẽ rung khi được gảy, kéo bằng vĩ hoặc gõ vào. Vĩ cầm, cello, guitar, đàn hạc.

Bộ gỗ

Không khí thổi qua một cạnh hoặc qua một lưỡi gà sẽ rung bên trong một ống. Sáo flute, clarinet, oboe, saxophone.

Bộ đồng

Đôi môi của người chơi rung ù ù trong một ống thổi bằng kim loại, và chiếc ống làm cho tiếng ù ù lớn hơn. Trumpet, kèn horn, trombone, tuba.

Bộ gõ

Một thứ gì đó được đánh, lắc hoặc cọ. Trống, chũm chọe, xylophone, kẻng tam giác.

Nhạc cụ phím

Một hàng phím điều khiển âm thanh. Đàn piano dùng những chiếc búa nhỏ gõ vào dây; đàn organ cho không khí đi qua các ống.

Giọng hát

Không khí từ phổi làm hai nếp gấp nhỏ trong cổ họng rung lên. Miệng của bạn uốn âm thanh thành lời nói và nốt nhạc.

Lớn thì trầm, nhỏ thì cao

Trong cùng một họ, những nhạc cụ lớn nhất thường chơi những nốt trầm nhất, còn những nhạc cụ nhỏ nhất thường chơi những nốt cao nhất. Một sợi dây dài, một chiếc ống dài hay một chiếc trống lớn rung chậm hơn so với loại ngắn và nhỏ.

Cây vĩ cầm nhỏ và hát lên cao. Cây contrabass cao bằng một người lớn và ầm ầm trầm thấp. Piccolo là một cây sáo flute tí hon với âm thanh rất cao và lấp lánh, còn tuba là một nhạc cụ bộ đồng khổng lồ với âm thanh trầm, tròn.

Bạn nghe thấy họ nào?

Lần tới khi nghe một bài hát, hãy thử gọi tên các họ. Âm thanh này do dây đàn tạo ra, do ai đó thổi, hay do một thứ gì đó được đánh? Nhiều bài hát dùng ba hoặc bốn họ cùng lúc, và sự pha trộn các âm thanh đó được giới nhạc công gọi là âm sắc của bản nhạc.

Thử xem: chọn một bài hát bạn yêu thích và viết ra mọi nhạc cụ bạn nghe được. Rồi xếp từng nhạc cụ vào họ của nó.