Muzyka przez wieki: oś czasu

Muzyka jest starsza niż pismo

Ludzie tworzą muzykę od bardzo dawna. W jaskiniach w południowych Niemczech naukowcy znaleźli flety zrobione z kości ptaków i z kła mamuta. Mają około 40 000 lat (z dokładnością do kilku tysięcy lat) i należą do najstarszych instrumentów, jakie kiedykolwiek znaleziono. Nikt nie wie, jak brzmiały pierwsze pieśni, bo nie było sposobu, żeby je zapisać.

Jedna z najstarszych pieśni, które możemy odczytać, została zapisana około 3400 lat temu na glinianej tabliczce w starożytnym mieście Ugarit, na terenie dzisiejszej Syrii. Nazywa się hymnem huryckim i jest to najstarszy prawie kompletny zapisany utwór muzyczny, jaki mamy. Eksperci wciąż spierają się o to, jak dokładnie powinien brzmieć.

Opowieść na jednej linii

Daty z dawnych czasów nie są dokładne, więc wiele z tych lat zaczyna się od słów „około” albo „mniej więcej”.

1. około 40 000 lat temu
   Kościane flety

   Ludzie wycinają flety z kości ptaków i z kła mamuta.

2. około 1400 p.n.e.
   Najstarsza zapisana pieśń

   Gliniana tabliczka z Ugarit zawiera najstarszy prawie kompletny utwór muzyczny, jaki został zapisany.

3. około 500 p.n.e.
   Struny i liczby

   Myśliciele ze starożytnej Grecji, w tym uczniowie Pitagorasa, badają, jak długość struny zmienia dźwięk.

4. około 1025
   Linie i sylaby

   Mnich Gwido z Arezzo jest wspominany za to, że uczył z użyciem linii pięciolinii i nazw ut-re-mi, przodków do-re-mi.

5. 1501
   Drukowane nuty

   Ottaviano Petrucci drukuje w Wenecji ruchomą czcionką wielką księgę pieśni na kilka głosów, a muzyka może rozchodzić się daleko i szybko.

6. około 1700
   Fortepian

   Bartolomeo Cristofori buduje we Włoszech pierwszy fortepian, instrument, który potrafi grać cicho i głośno.

7. około 1600–1750
   Barok

   Opera, klawesyn i kompozytorzy tacy jak Vivaldi, Bach i Händel.

8. około 1750–1820
   Klasycyzm

   Jasna i zrównoważona muzyka Haydna, Mozarta i młodego Beethovena.

9. około 1820–1900
   Romantyzm

   Wielkie uczucia, wielkie orkiestry i fortepianowe poematy Chopina.

10. 1877
    Nagrany dźwięk

    Thomas Edison pokazuje swój fonograf, maszynę, która potrafi nagrać głos i odtworzyć go z powrotem.

11. początek XX wieku
    Jazz

    Jazz rodzi się w Nowym Orleanie, w Stanach Zjednoczonych, z bluesa, ragtime'u, marszów i afrykańskich rytmów.

12. lata 50. XX wieku
    Rock and roll

    Gitary elektryczne i mocny beat dają początek nowemu rodzajowi muzyki popularnej.

13. 1982
    Płyta kompaktowa

    Muzyka staje się cyfrowa: pierwsze płyty CD i odtwarzacze CD trafiają do sprzedaży.

14. lata 2000.
    Muzyka w każdym telefonie

    Pobieranie plików i streaming wkładają miliony piosenek do twojej kieszeni.

Mapa wielkich epok

Historycy muzyki dzielą dzieje europejskiej muzyki koncertowej na epoki. Granice są rozmyte, a poniższe daty to tylko przybliżone wskazówki.

Średniowiecze (około 500–1400)

Jednogłosowy śpiew w kościołach i pieśni wędrownych śpiewaków.

Renesans (około 1400–1600)

Kilka głosów splatających się razem i drukowane nuty, które rozchodzą się wszędzie.

Barok (około 1600–1750)

Bogate ozdoby, opera i mocna linia basu.

Klasycyzm (około 1750–1820)

Jasne melodie, równowaga i symfonia.

Romantyzm (około 1820–1900)

Silne uczucia, opowieści i większe orkiestry.

XX wiek i dziś

Wiele stylów naraz: nowa muzyka klasyczna, jazz, rock, pop, muzyka elektroniczna i więcej.

Jedna opowieść spośród wielu

Ta mapa podąża za muzyką koncertową, która rozwinęła się w Europie, więc to tylko jedna z opowieści. Każda część świata ma własną, długą historię muzyki, na przykład klasyczne tradycje Indii, muzykę dworów cesarskich w Chinach i tradycje gry na bębnach w Afryce Zachodniej. Kiedy dowiesz się więcej, możesz śledzić także te historie.