George Frideric Handel: âm nhạc cho vua chúa và dòng sông
George Frideric Handel là một nhà soạn nhạc sinh ra ở Đức và sống phần lớn cuộc đời ở London, nước Anh. Ông viết nhạc cho các vị vua, cho những chiếc thuyền trên sông và cho những dàn hợp xướng lớn. Messiah của ông đến nay vẫn được các dàn hợp xướng hát mỗi năm.
Trong bài này
Từ Halle đến London
George Frideric Handel sinh năm 1685 ở Halle, một thị trấn của nước Đức. Khi còn nhỏ, ông học nhạc với một nhạc công organ tên là Friedrich Wilhelm Zachow, và ông chơi đàn organ rất giỏi.
Ông làm việc ở Hamburg, nước Đức, rồi khoảng năm 1706 đến thăm nước Ý để viết các vở opera. Năm 1712 ông định cư hẳn ở London, và năm 1727 ông trở thành công dân Anh. Ông mất ở London năm 1759, thọ 74 tuổi.
Một món quà cho trẻ em
Theo một câu chuyện cũ nổi tiếng, cha của Handel không muốn con học nhạc, nên cậu bé Handel đã lén tập trên một cây đàn phím nhỏ ở gác mái. Các nhà sử học không chắc câu chuyện này có thật, nhưng mọi người vẫn thích kể lại.
Khi Messiah được biểu diễn lần đầu ở Dublin, buổi hòa nhạc đã quyên được tiền cho các tổ chức từ thiện. Về sau, ở London, Handel tổ chức các buổi hòa nhạc Messiah để giúp Foundling Hospital, một mái nhà cho những đứa trẻ không có gia đình chăm sóc. Ông làm như vậy mỗi năm, bắt đầu từ năm 1750.
Nhiều người vẫn hát Messiah vào dịp lễ mùa đông. Một số khán giả đứng lên trong đoạn hợp xướng Hallelujah, theo một câu chuyện phổ biến về một vị vua đứng dậy, dù chưa ai tìm thấy bằng chứng cho điều đó.
Lớn lao, rực rỡ và trang trọng
Âm nhạc của Handel thường nghe lớn lao và rộn ràng như ngày hội. Ông thích viết cho kèn trumpet, trống và những dàn hợp xướng đông người, và nhiều giai điệu của ông rất dễ nhớ.
Ông cũng rất giỏi kể chuyện bằng âm nhạc. Trong các vở opera và oratorio của ông, các ca sĩ diễn hoặc hát về một câu chuyện, và âm nhạc cho thấy cảm xúc của mỗi người.
Thử lắng nghe
Bốn tác phẩm này cho thấy cách Handel dùng kèn trumpet, giọng hát và trống.
- Messiah, đoạn hợp xướng Hallelujah
- Hãy nghe tiếng kèn trumpet, dàn hợp xướng hô vang những lời vui mừng, và cách âm nhạc cứ lớn dần lên.
- Messiah, "Comfort ye"
- Hãy nghe giọng tenor đơn ca hát những lời đầu tiên của tác phẩm, nhẹ nhàng và bình tĩnh.
- Water Music
- Hãy nghe tiếng kèn horn và kèn trumpet tươi sáng, thứ âm nhạc được viết để nghe ngoài trời, trên mặt nước.
- Music for the Royal Fireworks
- Hãy nghe kèn oboe, kèn horn, kèn trumpet và trống, và ở bản đầu tiên thì không có violin, nghe như một ban nhạc lớn ngoài trời.
Hãy nghe đoạn hợp xướng Hallelujah và giơ tay cao hơn mỗi khi âm nhạc lớn dần. Rồi nghe Water Music và đung đưa như một chiếc thuyền trên sông.
Một vài tác phẩm nên biết
Handel viết rất nhiều nhạc, trong đó có hàng chục vở opera và nhiều tác phẩm cho hợp xướng và dàn nhạc.
- Messiah
- Một tác phẩm lớn cho dàn hợp xướng, các giọng đơn ca và dàn nhạc, hát bằng tiếng Anh. Tác phẩm được biểu diễn lần đầu ở Dublin, Ireland, năm 1742.
- Water Music
- Âm nhạc để một dàn nhạc chơi ngoài trời. Tác phẩm được chơi lần đầu ở London năm 1717.
- Music for the Royal Fireworks
- Âm nhạc to, rộn ràng cho các nhạc cụ hơi và trống, viết để mừng một cuộc chiến tranh kết thúc và được chơi ở London năm 1749.
- Zadok the Priest
- Một bản cho dàn hợp xướng, viết năm 1727 cho lễ đăng quang của vua George II ở London. Từ đó đến nay, các dàn hợp xướng vẫn hát bản này trong các lễ đăng quang của nước Anh.
Cùng lúc đó, trên khắp thế giới
- 1685Một nhà soạn nhạc vĩ đại khác chào đời
Johann Sebastian Bach sinh ra ở Eisenach, nước Đức, cùng năm với Handel.
- Khoảng 1700Một loại đàn phím mới
Ở Florence, nước Ý, Bartolomeo Cristofori chế tạo một cây đàn piano đời đầu có thể chơi nhẹ và chơi to.
- 1703Dạy học ở Venice
Antonio Vivaldi bắt đầu dạy violin ở Ospedale della Pietà tại Venice, nước Ý.
- 1750Năm cuối của Bach
Bach mất ở Leipzig, nước Đức, thọ 65 tuổi.
- 1756Một ngôi sao tương lai ra đời
Wolfgang Amadeus Mozart sinh ra ở Salzburg, thuộc vùng ngày nay là nước Áo.
Tiếng piano: Salamander Grand Piano của Alexander Holm (CC BY 3.0).