Franz Liszt: bintang super piano
Franz Liszt ialah seorang pemain piano dan komposer yang hidup pada tahun 1800-an. Beliau bermain begitu laju dan begitu baik sehingga orang ramai bersorak seperti peminat di konsert pop, dan beliau menulis karya piano yang kedengaran seperti loceng, tarian dan mimpi.
Dalam pelajaran ini
Budak lelaki yang bermain piano seperti sihir
Franz Liszt dilahirkan pada 22 Oktober 1811 di sebuah kampung kecil bernama Raiding, yang kini terletak di Austria. Bapanya, Adam, menyukai muzik dan bermain sebagai hobi, dan beliau membantu Franz kecil belajar piano.
Franz membesar dan mengembara serta mengadakan konsert di banyak bandar. Beliau meninggal dunia pada 31 Julai 1886 di Bayreuth, di Jerman, pada usia 74 tahun.
Bintang super dan murid-muridnya
Franz mula belajar dengan bapanya dan kemudian belajar dengan seorang guru terkenal di Vienna, Carl Czerny, yang begitu kagum sehingga mengajar budak itu hampir tanpa bayaran. Beliau mengadakan konsert awam pertamanya pada umur sembilan tahun, pada tahun 1820, dan pada tahun 1823 beliau pergi ke Paris.
Pada tahun 1840-an konsertnya begitu mengujakan sehingga seorang penyair, Heinrich Heine, menulis tentang "Lisztomania" pada tahun 1844. Perkataan itu bermaksud semua orang tergila-gilakan Liszt!
Kemudian dalam hidupnya, Liszt memberikan pelajaran secara percuma dan mengajar beratus-ratus murid. Pada tahun 1875 Liszt membantu memulakan sebuah sekolah muzik di Budapest, di Hungary. Hari ini sekolah itu membawa namanya.
Jari yang laju dan perasaan yang besar
Liszt ialah seorang virtuoso, iaitu pemain yang mempunyai kemahiran yang menakjubkan. Muziknya mempunyai larian yang laju, lompatan besar dari hujung piano ke hujung yang satu lagi, dan perasaan yang kuat yang bergerak daripada perlahan kepada kuat.
Beliau sering bermain secara hafalan, tanpa muzik di hadapannya. Beliau juga menulis karya untuk orkestra yang menceritakan sebuah kisah atau melukis sebuah gambar, dan beliau sering digelar pencipta "puisi simfoni".
Cuba dengar
Empat karya ini menunjukkan sisi-sisi yang berbeza dalam muzik Liszt.
- Hungarian Rhapsody
- Dengarlah bahagian yang perlahan dan merdu yang tiba-tiba bertukar menjadi tarian yang laju dan melantun. Banyak rapsodi dibina begini.
- La campanella
- Dengarlah not yang tinggi dan kecil yang melompat naik turun seperti loceng kecil yang berbunyi.
- Liebestraum No. 3
- Dengarlah satu melodi lembut yang kembali berulang kali, setiap kali berpakaian sedikit berbeza.
- Les préludes
- Dengarlah orkestra memainkan satu karya panjang sekali gus, dengan idea muzik yang sama berubah sepanjang perjalanan.
Dengarlah sebuah Hungarian Rhapsody. Ketuk rentak yang perlahan dan tenang pada lutut kamu untuk bahagian perlahan, kemudian ketuk dua kali lebih laju apabila tarian bermula.
Beberapa karya yang patut dikenali
Liszt menulis banyak muzik, dan kebanyakannya untuk piano.
- Hungarian Rhapsodies
- Sembilan belas karya piano berdasarkan lagu Hungary. Yang pertama diterbitkan pada awal tahun 1850-an.
- La campanella
- Karya piano yang namanya bermaksud "loceng kecil". Ia berdasarkan sebuah melodi oleh pemain biola Niccolò Paganini.
- Liebesträume
- Tiga karya piano yang diterbitkan pada tahun 1850. Namanya ialah bahasa Jerman untuk "Mimpi Cinta".
- Les préludes
- Sebuah puisi simfoni untuk orkestra, mula-mula dimainkan pada tahun 1854 dengan Liszt sendiri sebagai konduktor.
Sementara itu, di seluruh dunia
- 1825Kereta api wap pertama untuk semua orang
Di England, Kereta Api Stockton dan Darlington dibuka. Ia ialah kereta api awam pertama di dunia yang menggunakan lokomotif wap.
- 1830Orkestra menceritakan satu kisah
Di Paris, Symphonie fantastique karya Hector Berlioz dimainkan buat pertama kali.
- 1832Seorang pemain piano baharu di Paris
Frédéric Chopin mengadakan konsert pertamanya di Paris, dan Liszt berada di kalangan penonton.
- 1840Setem pos pertama
Di United Kingdom, Penny Black mula dijual. Ia ialah setem pertama di dunia yang dilekatkan pada surat untuk membayar pos.
- 1876Festival untuk opera Wagner
Festival opera Richard Wagner bermula di Bayreuth, di Jerman.
Bunyi piano: Salamander Grand Piano oleh Alexander Holm (CC BY 3.0).